Huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai: Hai lần thu hồi một diện tích đất

Thu hồi đất của dân giao cho doanh nghiệp là trái luật

Dự án KDC Bắc Sơn, do Công ty Hà Linh làm chủ đầu tư. Theo quy định tại Khoản 2, Điều 40 Luật Đất đai năm 2003, doanh nghiệp được nhận chuyển nhượng, thuê hoặc nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất, Nhà nước không phải thu hồi đất. Nhưng, UBND tỉnh Đồng Nai ra quyết định thu hồi hàng chục héc ta đất tại xã Bắc Sơn, giao cho UBND huyện thực hiện thu hồi đất của từng hộ. UBND huyện Trảng Bom không ban hành quyết định thu hồi, mà yêu cầu người có đất đến nhận tiền bồi thường để giao đất. Dân không đồng ý, chính quyền dọa cưỡng chế. Do báo chí và người có đất đấu tranh quyết liệt, việc thu hồi không đạt kết quả. Chỉ có trên chục hộ sử dụng, với khoảng 7ha đất nông nghiệp, vì sợ mình và người thân bị mất việc, sợ bị tù tội mà phải nhận tiền, mặc dù chưa đo lại diện tích, chưa bàn giao đất, đến nay người có đất vẫn quản lí, sử dụng. Tranh chấp kéo dài hơn 10 năm, Công ty Hà Linh phá sản, dự án KDC Bắc Sơn phải hủy bỏ.

Do bị ép buộc nhận tiền nhưng chưa giao đất, nên hiện người dân vẫn sử dụng

Những người không nhận tiền tiếp tục quản lí đất của mình, còn những người lỡ nhận tiền, tuy chưa giao đất, nhưng không có gì bảo đảm được trả lại, họ khiếu nại thì bị chính quyền khước từ. Ngày 12/1/2016, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) có Văn bản số 165/ STNMT-QH, báo cáo đề xuất xử lí đất tại Dự án KDC Bắc Sơn. Ngày 25/1/2016, UBND tỉnh Đồng Nai có Văn bản số 662/UBND-CNN chỉ đạo: “Đối với đất mà người dân đã nhận tiền bồi thường và bàn giao mặt bằng, giao Sở TN&MT lập hồ sơ, trình UBND tỉnh thu hồi đất, giao UBND xã Bắc Sơn quản lí... Đối với đất… người dân chưa nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng, Sở TN&MT lập hồ sơ trình UBND tỉnh, bãi bỏ việc thu hồi đất trước đây tại Quyết định 5523/QĐ.CT.UBT ngày 15/11/2004…”.

Thu hồi đất doanh nghiệp thực chất là của dân càng trái luật

Dự án KDC Bắc Sơn, dân khốn đốn hơn 10 năm trời, cuộc sống xáo trộn vì bị mất đất, mất nguồn sống. Nay dự án bị hủy, cũng như một quan hệ dân sự bị vô hiệu. Theo Bộ luật Dân sự, khi một quan hệ dân sự bị vô hiệu thì các bên trả lại cho nhau những gì đã nhận, cụ thể ở đây, người dân được trả lại đất, doanh nghiệp được trả lại tiền. Nhưng, UBND tỉnh Đồng Nai tự cho mình được làm người “thừa kế” của doanh nghiệp, làm dân mất đất. Theo chỉ đạo nêu trên, đất mà dân đã nhận tiền bồi thường… Sở TN&MT lập hồ sơ trình UBND tỉnh thu hồi, giao UBND xã Bắc Sơn quản lí… Thu hồi như vậy, Luật Đất đai không cho phép. Người dân có nhận tiền, nhưng chưa bàn giao đất, mà tiền là của doanh nghiệp, nên không liên quan đến quyền lợi của Nhà nước.

Văn bản của UBND huyện trả lời ông Giáp Văn Mạnh.

Người dân không ai dại gì nhận 10.000đ/m2 đất, chỉ vì bị chính quyền dùng loa truyền thanh dọa cưỡng chế, sợ nên phải nhận tiền! Đất dân đã nhận tiền, chính quyền cho là đã thu hồi được cho doanh nghiệp... nhưng là thu hồi trái luật. Nay dự án bị hủy, UBND tỉnh lại thu hồi đất của doanh nghiệp, giao xã quản lí, là trái luật thêm một lần nữa (thực chất, đây là đất của dân, lẽ ra dân phải trả lại tiền để nhận lại đất). Như vậy, trên một diện tích, UBND tỉnh Đồng Nai 2 lần vi phạm pháp luật về đất đai. Dư luận cho rằng, pháp luật phải được tôn trọng, UBND tỉnh cần trả lại đất cho dân.

Sau khi nhận đơn khiếu nại của ông Giáp Văn Mạnh, đại diện một số hộ dân từng nhận tiền (nhưng chưa giao đất), ngày 1/8/2019, UBND huyện Trảng Bom có văn bản số 8434/ UBND-TCĐ, giao Phòng TN&MT chủ trì, phối hợp Văn phòng Đăng kí đất đai tỉnh, chi nhánh Trảng Bom, Trung tâm Phát triển quỹ đất… tham mưu UBND huyện xử lí… trả lời đơn ông Mạnh. Đến nay chưa có câu trả lời, nhưng UBND huyện Trảng Bom đã cho máy ủi san lấp mặt bằng để sử dụng cho dự án mới. Dư luận cho rằng, pháp luật phải được tôn trọng, UBND tỉnh cần trả lại đất cho dân.