Nhiều sai phạm trong vụ đấu giá tài sản thế chấp của Công ty Thiên Phú

Kết luận của Thanh tra Bộ Tư Pháp

Quy trình đấu giá có nhiều sai phạm

Theo báo cáo số 269/NHNoCL-KHND ngày 6/6/2019 của Ngân hàng Agribank Chi nhánh Chợ Lớn, Công ty Thiên Phú là khách hàng vay vốn tại Agribank Chợ Lớn với tổng số tiền là 599 tỷ đồng và 18.634,3 lượng vàng SJC.

Để đảm bảo cho các khoản vay của mình, Công ty Thiên phú đã ký hợp đồng số 6220-LAV-200300/TC ngày 15/3/2011 (có công chứng) thế chấp cho Agribank Chợ Lớn các diện tích đất được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất như: diện tích 176.045,99m2 của KDC Mỹ Phước 4, diện tích 287.260,6m2 của KDC Cầu Đò và diện tích 243.912m2 của KDC Hòa Lân. Bên cạnh đó hai bên tiếp tục ký hợp đồng số 6220-LAV2011301/TC ngày 15/3/2011 (không công chứng) thế chấp các diện tích đất Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất trong các dự án nói trên, cụ thể: 179.872,6m2 thuộc KDC Mỹ Phước 4, diện tích 178.359,5m2 thuộc KDC Cầu Đò.

Tuy nhiên do biến động của thị trường, ảnh hưởng tới khả năng thanh toán, Công ty Thiên Phú đã đồng ý để Agribank Chợ Lớn bán đấu giá tài sản thế chấp thu hồi nợ. Thế nhưng, phía Công ty Thiên Phú cho rằng vụ đấu giá này đang còn có nhiều vi phạm dẫn đến làm thất thoát tài sản của công ty nên đã đề nghị thanh tra toàn bộ quá trình đấu giá.

Ngày 8/4/2020, Thanh tra Bộ Tư pháp đã chính thức có văn bản kết luận chỉ ra những sai phạm của Công ty đấu giá Nam Sài Gòn, Văn phòng Công chứng Mỹ Phước và Ngân hàng Agribank Chi nhánh Chợ Lớn trong việc chấp hành các quy định của pháp luật khi thực hiện bán đấu giá KDC Mỹ Phước 4 và KDC Cầu Đò cho Công ty Thuận Lợi.

Công ty đấu giá vi phạm nhiều quy định của pháp luật

Sau khi thanh tra lại toàn bộ quá trình đấu giá, Thanh tra Bộ Tư pháp đã đưa ra kết luận Công ty đấu giá Nam Sài Gòn đã có nhiều sai sót, vi phạm quy định pháp luật, cụ thể:

Công ty Nam Sài Gòn sai sót nhiều lần khi tiến hành đấu giá, mặc dù diện tích quyền sử dụng đất giữa chứng thư thẩm định giá và kết quả bán đấu giá không thống nhất. Sự chênh lệch diện tích sẽ ảnh hưởng đến việc định giá tài sản thế chấp từ đó ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên. Mặc dù Công ty Nam Sài Gòn sau đó đã điều chỉnh lại diện tích đất đấu giá để phù hợp với chứng thư thẩm định nhưng vẫn có sự chênh lệch diện tích của các khu đất. Trong hồ sơ đấu giá không có tài liệu nào chứng minh, giải thích được sự chênh lệch này.

Tiếp theo, trong quá trình đấu giá Công ty Nam Sài Gòn không lưu trữ tài liệu thể hiện niêm yết thông báo đấu giá tại địa điểm theo đúng quy định của pháp luật, cụ thể là thông báo số 53/TB-ĐG ngày 14/11/2014 bán đấu giá tài sản toàn bộ quyền sử dụng đất của dự án KDC Cầu Đò và Khu A KDC Mỹ Phước 4. Hành vi này đã vi phạm quy định tại khoản 2, Điều 18 Thông tư 23/2010/TT-BTP của Bộ Tư pháp.

Bên cạnh đó, Công ty Nam Sài Gòn còn vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 29 Nghị định 17/NĐ-CP và quy định tại Thông báo đấu giá khi để cho Công ty Thuận Lợi nộp tiền đặt trước quá hạn so với quy định trong Thông báo đấu giá và cũng không có hồ sơ tài liệu nào chứng minh Agribank Chợ Lớn đồng ý cho khách hàng nộp tiền đặt trước khi thời hạn quy định đã hết.

Nghiêm trọng hơn, Công ty Nam Sài Gòn đã vi phạm quy định của Điều 173 Luật Đất đai năm 2013 khi cố ý tổ chức bán đấu giá cả tài sản không được phép chuyển nhượng là các diện tích đất thuộc KDC Mỹ Phước 4 và KDC Cầu Đò có nguồn gốc Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất. Hậu quả, Công ty Thuận Lợi “bỗng dưng” được quản lý sử dụng cả phần đất không phải do cơ quan có thẩm quyền giao, hiện nay đang có hàng loạt các vi phạm pháp luật khác tại dự án KDC Mỹ Phước 4 đang được chính quyền tỉnh Bình Dương xử lý.

Văn phòng công chứng và ngân hàng cũng có trách nhiệm

Liên quan đến hàng loạt các vi phạm của Công ty đấu giá Nam Sài Gòn trong quá trình đấu giá các tài sản thế chấp của Công ty Thiên Phú, cũng có một phần trách nhiệm của Văn phòng công chứng Mỹ Phước và Ngân hàng Agribank Chi nhánh Chợ Lớn.

Theo kết luận thanh tra, Văn phòng công chứng Mỹ Phước đã thực hiện công chứng hợp đồng mua bán tài sản trúng đấu giá, trong đó có nội dung mua bán quyền sử dụng đất nguồn gốc Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất là trái với quy định của Luật Đất đai và Luật Công chứng.

Còn đối với Ngân hàng Agribank Chợ Lớn, Ngân hàng phải chịu trách nhiện về việc ký hợp đồng dịch vụ đấu giá với Công ty Nam Sài Gòn đối với các quyền sử dụng đất Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất, đồng thời có trách nhiệm trong việc đôn đốc Công ty Thuận Lợi thanh toán theo quy định. Bên cạnh đó, Thanh tra Bộ Tư pháp cũng đưa ra kết luận Ngân hàng Agribank đã có dấu hiệu nâng khống chi phí đấu giá.

Như vậy, đối với một vụ đấu giá có quá nhiều sai phạm, từ công ty đấu giá đến văn phòng công chứng và ngay cả ngân hàng có tài sản được thế chấp đều vi phạm quy định của pháp luật, người ta không thể không đặt ra nghi vấn về tính minh bạch của việc Công ty Thuận Lợi trúng đấu giá các dự án này, khi mà không chỉ dự án KDC Mỹ Phước 4 và KDC Cầu Đò có vấn đề, việc đấu giá tài sản tại dự án Khu dân cư Hòa Lân cũng đang trong quá trình xử lý của Tòa án nhân dân quận 7, bị đơn là Công ty Nam Sài Gòn.