Cần bảo đảm các quyền lợi chính đáng cho người dân khi thu hồi đất

Ngày 28/8/2002, UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số: 5994/QĐ-UB về việc thu hồi 1.064.735m2 đất tại thị trấn Cầu Diễn, xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm và phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, tạm giao cho Công ty Vigeba để điều tra, lập phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị thực hiện Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng khu đô thị Thành phố giao lưu. Sau đó, UBND TP Hà Nội đã điều chỉnh giảm diện tích thu hồi xuống còn 973.977m2 theo Quyết định số: 8918/QĐ-UB ngày 25/12/2002. Trong quá trình TP Hà Nội đang điều chỉnh lại diện tích đất thu hồi thì ngày 14/01/2004, UBND quận Cầu Giấy đã ra Quyết định số: 59/QĐ-UB về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho các cá nhân, hộ gia đình có đất nằm trong phạm vi Dự án Thành phố giao lưu tại phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy. Tuy nhiên chưa thống nhất được phương án bồi thường và dừng dự án lại kể từ đó đến nay.

Quyết định số: 50/QĐ-KPHQ ngày 4/6/2025 của UBND quận Cầu Giấy Buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với hộ bà Hoàng Hải.

Tuy nhiên, 21 năm qua kể từ năm 2004 đến nay, UBND quận Cầu Giấy và Công ty Vigeba không thực hiện dự án, cũng không tiến hành chi trả tiền bồi thường cho người dân hay chuyển tiền vào tài khoản tạm giữ mở tại Kho bạc Nhà nước và người dân vẫn chưa bàn giao đất cho cơ quan có thẩm quyền.

Trong vài tháng nay, UBND quận Cầu Giấy cùng Chủ đầu tư là Công ty Vigeba “rục rịch” thực hiện dự án này. Các hộ dân đã có đơn tố cáo, kêu cứu khẩn cấp đến các cấp, các cơ quan có thẩm quyền để đề nghị giải quyết sự việc (có dấu hiệu của lợi ích nhóm), nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi.

Theo đó, ông Trần Đình Cường, Phó Chủ tịch UBND quận Cầu Giấy chỉ đạo UBND phường Mai Dịch kiểm tra, thiết lập hồ sơ và đề xuất xử phạt vi phạm hành chính khu đất cuối phố Mai Dịch. Sau đó, UBND phường Mai Dịch đã lập biên bản vi phạm hành chính khẳng định, các hộ dân chiếm đất của cơ quan Nhà nước một cách trái quy định pháp luật, trái với nguồn gốc đất sử dụng của gia đình. Diện tích đất này gia đình ông Chiến đã khai hoang và sử dụng từ năm 1980; bà Hoàng Hải khai hoang, sử dụng lại một phần đất của hộ ông Chiến, từ năm 1998 cho đến nay đã gần 30 năm vào mục đích để ở qua nhiều thế hệ.

UBND quận Cầu Giấy dựa trên Biên bản vi phạm của UBND phường Mai Dịch để ban hành Quyết định số: 50/QĐ-KPHQ buộc gia đình bà Hải phá toàn bộ công trình, xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình bởi: Quyết định số: 50/QĐ-KPHQ có nội dung trái với nguồn gốc quá trình sử dụng đất, vì gia đình bà và các hộ gia đình khác đã và đang sử dụng đất vào mục đích để ở qua nhiều thế hệ gia đình từ những năm 1980 cho đến nay. Đã được các cơ quan quản lí Nhà nước, Công an phường Mai Dịch kiểm tra thường xuyên, Công ty điện lực, Công ty nước cung cấp dịch vụ cho người dân, sống ổn định và trong suốt quá trình sinh sống từ những năm 1980 cho đến nay, chưa có cơ quan nào xác định vi phạm trật tự xây dựng, sử dụng đất.

Bà Hải cho biết: “Người dân chúng tối có quyền nghi ngờ có việc “lợi ích nhóm” cho rằng tôi vi phạm trật tự xây dựng nhằm mục đích cưỡng chế để giao đất cho Công ty Vigeba. Không những vậy, các hồ sơ văn bản của UBND quận Cầu Giấy cũng đã thể hiện trong từng thời điểm các cơ quan thuộc UBND quận Cầu Giấy cũng có thiết lập hồ sơ mốc giới lập các ngày 6/6/2007, 10/7/2017 và ngày 3/12/2024 phục vụ dự án. Trong thời gian này các hộ gia đình trong khu vực vẫn sinh sống, ăn ở bình thường, không thấy bất kì cơ quan đến tiến hành đo đạc hay lập hồ sơ. Hơn nữa, trải qua mấy chục năm sử dụng, khu đất cuối phố Mai Dịch là nơi ở duy nhất của các gia đình.

Đến nay, ông Trần Đình Cường, Phó Chủ tịch UBND quận Cầu Giấy lại ra Quyết định buộc gia đình phải tự phá dỡ để có mặt bằng sạch nhằm bàn giao cho Công ty Vigeba phát triển dự án. Trong khi đó, gia đình tôi bị UBND phường Mai Dịch lập biên bản vi phạm hành chính, các hộ đã làm đơn tố cáo việc lập biên bản vi phạm có nội dung trái quy định đến các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, đến nay các cơ quan vẫn đang xem xét giải quyết đơn thư”.

Ngay khi lập biên bản, cùng ngày Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường quận Cầu Giấy có tờ trình đề nghị xử lí vi phạm, ông Trần Đình Cường đã kí ban hành Quyết định số: 50/QĐ-KPHQ để buộc gia đình bà Hải phải phá dỡ công trình, tài sản. Cùng ngày, Ban Quản lí dự án đầu tư xây dựng Cầu Giấy ban hành Giấy mời để các cơ quan chức năng và người đang sử dụng đất đến để thực hiện bàn giao diện tích đất.

Trong khi đó, liên quan đến diện tích đất mà các hộ gia đình sinh sống nơi đây vẫn đang có đơn tố cáo gửi các cơ quan chức năng để làm rõ việc UBND quận Cầu Giấy, UBND phường Mai Dịch thực hiện thu hồi đất của người dân để bàn giao cho Công ty Vigeba thực hiện dự án xây dựng biệt thự, nhà ở thương mai để bán giá cao. Dự án này cũng không phải dự án trọng điểm quốc gia hay dự án công cộng.

Giai đoạn hiện nay Đảng và Nhà nước đang thực hiện chủ trương không tổ chức cấp huyện và sáp nhập cấp xã, phường. Bộ máy mới cấp phường, xã sẽ đi vào hoạt động từ ngày 01/7/2025, do đó phần diện tích đất cuối đường Mai Dịch được sáp nhập về phường mới là phường Phú Diễn. Hiện nay chức năng, nhiệm vụ của UBND quận đang sắp hết, việc ông Trần Đình Cường kí Quyết định số 50/QĐ-KPHQ để buộc gia đình bà Hải phải phá dỡ toàn bộ công trình khi chưa được các cơ quan chức năng giải quyết tố cáo liệu có dấu hiệu xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân?

Ông Nguyễn Mạnh Tuấn, ở số nhà 3, ngách 50, ngõ 1 đường Phạm Văn Đồng, tổ 2, phường Mai Dịch cho biết: “Gia đình tôi đã khởi kiện các quyết định của UBND quận Cầu Giấy ra TAND TP Hà Nội. Ngày 27/5/2025, TAND TP Hà Nội đã ban hành Thông báo số: 179/TBTL - HCST về việc thụ lí vụ án hành chính sơ thẩm. Gia đình tôi đã làm đơn gửi UBND quận và các cơ quan chức năng xem xét việc dừng cưỡng chế để TAND giải quyết, nhưng ngày 2/6/2025 các cơ quan chức năng quận và phường vẫn tiến hành cưỡng chế, gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình”.

Liên quan đến vấn đề lập biên bản, cưỡng chế, một cán bộ UBND phường Mai Dịch cho biết: UBND phường Mai Dịch thực hiện theo chỉ đạo của UBND quận Cầu Giấy.

Để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nên chăng các cơ quan chức năng UBND TP Hà Nội, UBND quận Cầu Giấy cần xem xét lại phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất, do các hộ gia đình ăn ở sinh sống ổn định từ năm 1980, đất ghi trong sổ mục kê không thể hiện người sử dụng đất.