Cần thực hiện đúng luật trước khi tiến hành cưỡng chế

Cần xác định đúng loại đất

Đầu năm 2012, UBND huyện Hưng Hà có chủ trương xây dựng Dự án ĐTXD chợ huyện Hưng Hà. Tuy nhiên, phải đến gần 10 năm sau, ngày 7/7/2022, Chủ tịch UBND huyện Hưng Hà có Quyết định số 4077/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện Dự án ĐTXD chợ huyện Hưng Hà và Quyết định số 4078/QĐ-UBND về phê duyệt phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng. Theo các quyết định này, gia đình bà Vũ Thị Oanh, ở tổ dân phố Đãn Chàng 1, thị trấn Hưng Hà bị thu hồi 926,8m2 đất nông nghiệp, phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt là 179.311.000 đồng (45.000 đồng/m2).

Ông Vũ Văn Quá (con trai bà Oanh) chia sẻ: “Gia đình tôi luôn ủng hộ việc xây dựng chợ. Là hộ bị thu hồi đất, mất đất canh tác, mất tư liệu sản xuất, gia đình tôi đề nghị các cấp chính quyền và UBND huyện Hưng Hà tuân thủ theo đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật, bồi thường và hỗ trợ tái định cư cho gia đình tôi”.

Khu đất của gia đình bà Nguyễn Thị Oanh là liền thổ, không phải 2 thửa đất.

Cũng theo ông Quá, khu đất bị UBND huyện Hưng Hà thu hồi đất là đất liền thổ, chỉ có một khu duy nhất rộng hơn 1.200m2, không thể tách rời, được gia đình khai khẩn canh tác từ những năm 80 của thế kỉ trước. Đây là đất thổ cư, đất vườn chứ không phải đất nông nghiệp. Tuy nhiên, phía UBND huyện Hưng Hà cho rằng, gia đình có 2 thửa đất: thửa đất nông nghiệp chuyển đổi rộng 926,8m2; thửa đất ở + đất nông nghiệp rộng 366,9m2. (trong đó: đất được tính với giá 45.000 đồng x 926,8m2 = 41.706.000 đồng; hỗ trợ đời sống là 16.200.000 đồng/12 tháng; hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp là 62.559.000 đồng; bồi thường tài sản xây dựng gắn liền với đất là 39.528.000 đồng; bồi thường cây trồng, vật nuôi là 19.318.000 đồng; kinh phí giải phóng mặt bằng là 3.586.220 đồng)

Không đồng tình với việc thu hồi đất và phương án bồi thường, ngày 27/6/2022, ông Quá, thay mặt gia đình có đơn gửi ông Trần Hữu Nam, Bí thư Huyện ủy và ông Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch UBND huyện Hưng Hà về việc xác minh rõ nguồn gốc đất và phương án bồi thường… Nhưng gia đình ông vẫn không nhận được “hồi âm” từ phía cơ quan chức năng. Ngày 27/7/2022, ông Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch UBND huyện Hưng Hà kí Quyết định số 4582/QĐ-UBND thành lập Ban thực hiện cưỡng chế thu hồi đất.

Quyết định chủ chương đầu tư dự án

Nhận định của chuyên gia pháp lí

Theo Luật sư Vũ Văn Biên, Giám đốc Công ty Luật TNHH An Phước, Đoàn Luật sư TP Hà Nội: Việc Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất đối với đất đang có người sử dụng cho người khác chỉ được thực hiện sau khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai và phải thực hiện xong việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật đối với trường hợp phải giải phóng mặt bằng.

Cùng với đó, Điều 69 Luật Đất đai năm 2013 nêu rõ, cơ quan có thẩm quyền thu hồi đất phải gửi thông báo đến người bị thu hồi đất, và thực hiện các thủ tục điều tra, đo đạc, khảo sát, kiểm đếm tài sản; đồng thời, lập, thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Quyết định thu hồi đất, quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong cùng một ngày.

Phương án bồi thường, hỗ trợ cho gia đình bà Nguyễn Thị Oanh

Còn đối với việc cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất, Luật sư Vũ Văn Biên cho biết, việc cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây: Người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi đã được cấp có thẩm quyền vận động, thuyết phục; Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi; Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành; Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành (trường hợp người bị cưỡng chế từ chối không nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì UBND cấp xã lập biên bản). Và, một điểm cần nhấn mạnh là: Trước khi tiến hành cưỡng chế, Chủ tịch UBND cấp huyện quyết định thành lập Ban thực hiện cưỡng chế; Ban thực hiện cưỡng chế vận động, thuyết phục, đối thoại với người bị cưỡng chế; nếu người bị cưỡng chế chấp hành thì Ban thực hiện cưỡng chế lập biên bản ghi nhận sự chấp hành. Và, UBND cấp huyện chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện việc cưỡng chế, giải quyết khiếu nại liên quan đến việc cưỡng chế theo quy định của pháp luật về khiếu nại; thực hiện phương án tái định cư trước khi thực hiện cưỡng chế.

Bà Vũ Thị Oanh kiến nghị: “Các kiến nghị, khiếu nại của gia đình tôi chưa được UBND huyện giải quyết dứt điểm. Gia đình tôi không bao giờ chống đối, chúng tôi chỉ yêu cầu phía huyện Hưng Hà thực hiện đúng pháp luật, đảm bảo cuộc sống cho gia đình tôi khi bị thu hồi đất. Khu đất là nguồn sống của gia đình tôi, giờ thu hồi hàng nghìn mét đất bồi thường với giá “bèo” như vậy chúng tôi làm sao mà sống nổi(!?). Bên cạnh đó, việc thu hồi đất của Nhân dân để giao cho Công ty CP Thương mại xây dựng 379 thực hiện Dự án ĐTXD chợ huyện Hưng Hà đã đúng pháp luật và thực hiện đầy đủ các thủ tục hay chưa? Qua Tạp chí Người cao tuổi tôi kiến nghị UBND tỉnh Thái Bình, Thanh tra tỉnh Thái Bình vào cuộc làm rõ, giải quyết đúng trình tự, đảm bảo quyền lợi cho gia đình tôi”.