Cưỡng chế, giải phóng mặt bằng, cần bảo vệ mồ mả của người dân

Cụm công nghiệp Minh Hải 1 có diện tích khoảng 68,5ha được UBND tỉnh Hưng Yên quyết định thành lập từ năm 2019; thuộc diện Nhà nước thu hồi, giải phóng mặt bằng, đến năm 2020, UBND tỉnh Hưng Yên có tờ trình xin chuyển mục đích sử dụng đất làm cụm công nghiệp. Với mục tiêu: Xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng về kĩ thuật và môi trường theo quy định; phục vụ di dời, đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, cơ sở sản xuất hộ gia đình nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, nguy cơ cháy nổ trong khu dân cư, phát triển sản xuất, tạo việc làm cho lao động, tăng thu ngân sách địa phương.

Ngày 25/1/2021, Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng kí Quyết định phê duyệt Dự án Cụm Công nghiệp Minh Hải I, với diện tích hơn 50,03ha, do Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng hạ tầng Kim Long làm chủ đầu tư.

Người dân trong thôn dựng lều cạnh khu vực mồ mả.

Tuy đồng tình với chủ trương của Nhà nước nhưng nhiều hộ dân không đồng ý với phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng, với lí do, giá bồi thường thấp không bảo đảm cuộc sống của người dân.

Ngày 23/5/2025, UBND huyện Văn Lâm có Thông báo số: 22/TB-BCC về việc cưỡng chế thu hồi đất đối với 174 hộ, gia đình, cá nhân tại các thôn Ao, Hoàng Nha và Khách, xã Minh Hải, để thực hiện Dự án Cụm Công nghiệp Minh Hải I.

Ngày 6/6, Ban cưỡng chế thu hồi đất đã tiến hành cưỡng chế các khu đất của người dân đang sử dụng nằm trong Dự án Cụm Công nghiệp Minh Hải I. Đến 17 giờ cùng ngày, người dân mới được ra, phát hiện hàng chục ngôi mộ xây nổi, cùng nhiều ngôi mộ chìm đã bị đào xới, san phẳng.

Người dân chỉ mồ mả của gia đình bị hư hỏng.

Theo ghi nhận của phóng viên Tạp chí Người cao tuổi, những phản ánh của người dân là có cơ sở, bởi hiện trạng hàng nghìn mét vuông hoa màu, và hàng chục ngôi mộ nổi, chìm đã bị san phẳng, có những ngôi mộ bị phá hở cả tiểu, quách. Trên hiện trường, người dân có mộ phải cắm hoa, hương, cờ… để đánh dấu và lập bàn thờ; một số người đã căng lều, bạt trong khu vực, ngay cạnh các khu mộ, mả để bảo vệ mồ mả của người thân.

Ông Đoàn Văn Duy, 70 tuổi cho biết: “Tối 6/6/2025, nhận được thông tin mồ mả bị phá, tôi từ Hà Nội về thấy 3 ngôi mộ của gia đình bị đập, phá, xâm hại. Rất nhiều ngôi mộ của các gia đình khác bên cạnh cũng bị phá như mộ của gia đình tôi. Nhiều ngôi mộ chìm, không được xây dựng có từ hàng trăm năm cũng bị làm hư hỏng. Đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc xem xét, làm rõ”.

Còn ông Nguyễn Văn Hanh, 65 tuổi, làm an ninh thôn Ao cho biết: Ngày 4 - 5/6/2025, họp thông báo tiến hành cưỡng chế nhưng không đề cập đến việc di chuyển mộ ra khu vực nào? Tuy nhiên, đến ngày 6/6/2025, Ban cưỡng chế vẫn tiến hành cưỡng chế san phẳng các ngôi mộ, trong khi không có thông báo di chuyển hay hỗ trợ.

Trả lời ý kiến của người dân, ông Đỗ Hoàng Tùng, Phó Chủ tịch UBND huyện Văn Lâm cho rằng, các kiến nghị của người dân trong khắc phục hư hại mộ là hoàn toàn chính đáng, phù hợp với đạo lí, phong tục của người Việt Nam. Mặt khác, yêu cầu xã Minh Hải cùng các bộ phận chức năng nhanh chóng xác minh số lượng mộ, mả bị ảnh hưởng để không bỏ sót, gây tâm lí bất bình trong Nhân dân. Trong giải quyết vụ việc, người dân cần tin tưởng vào sự công tâm, khách quan của cơ quan chức năng và pháp luật, tránh bị lôi kéo, xúi giục, kích động, gây mất ổn định an ninh địa phương.

Liên quan đến vụ việc, trong quá trình giải phóng mặt bằng để xây dựng Cụm công nghiệp Minh Hải 1 ở xã Minh Hải, máy ủi của đơn vị thi công đã làm hư hại một số ngôi mộ, UBND huyện Văn Lâm cho biết đã tổ chức xin lỗi công khai và đối thoại với các hộ dân có liên quan. Trước sự chứng kiến của người dân và các cơ quan chức năng, đại diện đơn vị thi công đã chính thức xin lỗi, cam kết phối hợp chính quyền để thống nhất phương án bồi thường thỏa đáng. Tại buổi làm việc, nhận thấy trách nhiệm của chính quyền xã, huyện cùng các cơ quan chức năng trong việc tổ chức, giám sát giải phóng mặt bằng, đại diện UBND huyện Văn Lâm đã thực hiện xin lỗi các hộ dân có mộ, mả bị hư hại, đồng thời hứa thực hiện đúng chức trách trong việc chỉ đạo khắc phục hậu quả của vụ việc nêu trên.

Tại buổi làm việc, các hộ dân đề nghị cơ quan chức năng, thậm chí cả cơ quan Công an vào cuộc kiểm tra, làm rõ trách nhiệm các cá nhân liên quan; giải quyết, xử lí vụ việc theo trình tự của pháp luật hiện hành.

Ông Lê Quang Đào, Chủ tịch UBND xã Minh Hải cho biết: UBND huyện, Ban Quản lí dự án đang giữ hồ sơ về pháp lí của dự án. Ngày 6/6/2025, đơn vị thực hiện cưỡng chế khiến một số ngôi mộ bị hư hỏng. Đó là điều không ai mong muốn.

Điều 319, Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt như sau: 1. Người nào đào, phá mồ mả, chiếm đoạt những đồ vật để ở trong mộ, trên mộ hoặc có hành vi khác xâm phạm thi thể, mồ mả, hài cốt, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. 2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm: a) Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội; b) Chiếm đoạt hoặc hủy hoại vật có giá trị lịch sử, văn hóa; c) Vì động cơ đê hèn; d) Chiếm đoạt bộ phận thi thể, hài cốt.