Đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê đất, thiệt hại cho nhà đầu tư chưa được đền bù thỏa đáng

Công ty TNHH Cẩm Thạch, có trụ sở chính tại thôn Nhân Lý, xã Tề Lỗ, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc. Theo Hợp đồng số: 10/HĐTĐ kí kết giữa UBND tỉnh Lào Cai, do Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) làm đại diện với Công ty TNHH Cẩm Thạch ngày 10/2/2017, doanh nghiệp này được UBND tỉnh Lào Cai cho thuê 6.539,6m2 đất, với thời hạn 49 năm, tại Lô K19, đường Hoa Quán, Khu Thương mại - Công nghiệp Kim Thành, xã Đồng Tuyển, TP Lào Cai, tỉnh Lào Cai để thực hiện Dự án Xây dựng Văn phòng Thương mại Cẩm Thạch.

Tuy nhiên, ngày 26/4/2017, tức là chỉ 76 ngày sau đó, tại Văn bản số: 172/UBND - KT của UBND tỉnh Lào Cai, dự án thuê đất nói trên bị yêu cầu tạm dừng khởi công “cho đến khi được phê duyệt quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết khu kinh tế cửa khẩu Lào Cai mở rộng”.

Từ đó đến nay, Công ty TNHH Cẩm Thạch chưa được sử dụng lô đất đã thuê, nhưng Chi cục Thuế khu vực Lào Cai - Mường Khương vẫn yêu cầu nộp ngân sách, với tổng số tiền hơn 556 triệu đồng (trong đó, tiền cho thuê đất hơn 478 triệu đồng, tiền sử dụng đất phi nông nghiệp hơn 19 triệu đồng và tiền phạt chậm nộp gần 59 triệu đồng).

Văn bản số: 402/BQL-QHXD ngày 4/5/2022 của Ban Quản lí Khu kinh tế gửi UBND tỉnh Lào Cai về việc tham mưu giải quyết kiến nghị hoàn trả tiền san tạo mặt bằng, tiền kí quỹ thực diện dự án cho các nhà đầu tư tại khu Thương mại - công nghiệp Kim Thành và Hợp đồng thuê đất số: 10/HĐTĐ ngày 10/2/2017 giữa UBND tỉnh Lào Cai và Công ty TNHH Cẩm Thạch.

Theo Biên bản làm việc giữa đại diện Công ty TNHH Cẩm Thạch và đại diện các sở, ban, ngành có liên quan của tỉnh Lào Cai như Sở TN&MT, Ban Quản lí KKT tỉnh Lào Cai, Cục Thuế tỉnh Lào Cai…, diễn ra vào hồi 14 giờ, ngày 5/6/2024, tại Trụ sở Ban Quản lí KKT Lào Cai, các khoản tiền mà Công ty phải nộp nói trên được tính trong thời gian từ tháng 11/2016 đến tháng 11/2017 (1 năm, 1 tháng) là “do chậm làm thủ tục miễn giảm”.

Sở dĩ có các mốc tính thời gian nói trên, vì tại Điều 2, Hợp đồng số: 10/HĐTĐ, “tiền thuê đất được tính từ ngày 2/11/2016” và theo Quyết định số: 165/QĐ-BQL ngày 21/10/2022 của Ban Quản lí KKT tỉnh Lào Cai, theo chính sách, chế độ của Nhà nước về thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, mặt nước trong KKT, Khu công nghệ cao, Công ty được miễn tiền thuê đất 11 năm 11 tháng, kể từ tháng 12/2017.

Ông Lưu Văn Tường, Phó Trưởng phòng Quản lí đất đai và đo đạc bản đồ, Chi cục Quản lí đất đai thuộc Sở TN&MT và ông Đỗ Văn Minh, Trưởng phòng Quản lí TN&MT, Ban Quản lí KKT tỉnh Lào Cai cho rằng: Công ty TNHH Cẩm Thạch được UBND tỉnh Lào Cai cho thuê đất theo Quyết định số: 3890/QĐ-UBND ngày 2/11/2016 với diện tích 6.539,6m2 tại lô K19, đường Hoa Quản, KCN TM Kim Thành. Thời gian thuê đến ngày 21/3/2066. Mục đích sử dụng đất: Đất thương mại dịch vụ (xây dựng văn phòng thương mại Cẩm Thạch theo dự án được duyệt). Biên bản bàn giao đất ngày 20/12/2016. Công ty đã thực hiện kí Hợp đồng thuê đất số: 10/HĐTĐ ngày 10/2/2017 với UBND tỉnh Lào Cai theo quy định. Thửa đất chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau khi kí hợp đồng thuê đất, Công ty thuộc 6 nhóm dự án chưa cho phép khởi công, thời gian dừng cho đến khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt xong quy hoạch chung KKT cửa khẩu mở rộng. Theo kiểm tra thực địa và kết quả đo đạc địa chính thì thửa đất vẫn có diện tích 6.539,6m2, tuy nhiên về tọa độ các điểm khép góc có sự sai khác so với tọa độ ghi trên Quyết định thuê đất. Công ty đã nộp 3,44 tỉ đồng, trong đó 1,23 tỉ tiền kí quỹ bảo đảm đầu tư, tiền san gạt tạo mặt bằng 2,13 tỉ đồng. Tính đến thời điểm hiện tại. Công ty còn nợ ngân sách đến 31/5/2024 là hơn 579 triệu đồng…

Lí giải việc Công ty TNHH Cẩm Thạch kí hợp đồng thuê đất với thời điểm bắt đầu nộp tiền thuê đất như trên, Giám đốc Nguyễn Đình Tấn phân trần: “Thực tình họ bảo chúng tôi kí thế nào theo mẫu định sẵn thì kí thôi. Nay “bút sa”, đã kí hợp đồng thì chúng tôi buộc phải chấp nhận hậu quả. Tuy nhiên, theo Điều 7 Hợp đồng số: 10/HĐTĐ, hai bên đã cam kết: “Nếu bên nào không thực hiện thì bên đó phải bồi thường do vi phạm hợp đồng gây ra theo quy định pháp luật. Trước khi kí hợp đồng thuê đất, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu và doanh nghiệp đã chấp thuận nộp tiền kí quỹ 3% trên tổng mức đầu tư dự án, trị giá 1,23 tỉ đồng. Ngoài ra, doanh nghiệp chúng tôi phải tiến hành san gạt với chi phí gần 2.214 triệu đồng. Nếu doanh nghiệp không thực hiện phải chấp nhận “mất trắng” các khoản tiền đó. Nay UBND tỉnh Lào Cai đơn phương vi phạm hợp đồng, buộc Công ty chúng tôi phải dừng dự án. Họ phải bồi thường không chỉ các khoản tiền mà Công ty chúng tôi phải nộp ngân sách nói trên mà còn bao gồm tất cả những chi phí, thiệt hại cũng như mọi hậu quả gây ra đối với Công ty chúng tôi chứ?”.

Ông Tấn chia sẻ thêm: “Sau khi kí hợp đồng thuê đất, do không được ai hướng dẫn cặn kẽ, kịp thời, chúng tôi chậm làm thủ tục xin miễn giảm tiền thuê đất thì bị ngành thuế truy thu ngân sách. Chúng tôi nộp hồ sơ xin miễn tiền thuê đất từ nhiều năm trước nhưng mãi đến năm 2022, UBND tỉnh Lào Cai mới phê duyệt, trách nhiệm thuộc về ai? Lẽ ra trong việc này, thay vì xử lí chúng tôi, UBND tỉnh Lào Cai cần giải quyết cho Công ty chúng tôi thuê một lô đất khác. Theo tôi, như vậy mới là công bằng xã hội!”.

Để giữ lành mạnh môi trường đầu tư theo luật định tại địa phương, nên chăng các cơ quan chức năng, ban ngành liên quan của tỉnh Lào Cai xem xét lại vụ việc, giải quyết thấu tình, đạt lí, công tâm, tránh gây thiệt hai không đáng có cho nhà đầu tư.