Giải pháp nào cải thiện dinh dưỡng và sức khỏe người cao tuổi?

Ngày 27/11/2025 tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học “Thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi ở một số thành phố lớn và đề xuất một số giải pháp”. Sự kiện nhằm công bố những kết quả nghiên cứu mới nhất do Viện Y học ứng dụng Việt Nam thực hiện tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, tập trung vào tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe người cao tuổi (NCT).

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên - Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam - nhấn mạnh việc đánh giá đúng thực trạng là cơ sở quan trọng để hoạch định chiến lược can thiệp phù hợp, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh.

Các chuyên gia đưa ra các khuyến nghị về chăm sóc sức khoẻ toàn diện để gia tăng số năm sống thọ khoẻ mạnh cho người cao tuổi

Toàn cảnh Hội thảo sáng nay

Thực trạng đáng lo ngại: 33,2% NCT béo phì, 87,7% mắc bệnh mạn tính

Theo nghiên cứu của Viện Y học ứng dụng, tỷ lệ béo phì ở NCT tại hai thành phố lớn lên tới 33,2% con số phản ánh xu hướng gia tăng rõ rệt trong những năm gần đây. Đáng chú ý, 87,7% người tham gia khảo sát mắc ít nhất một bệnh mạn tính, trong đó mỗi người trung bình phải đối mặt với từ hai bệnh lý trở lên. Những bệnh phổ biến nhất bao gồm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và các bệnh xương khớp.

Về dinh dưỡng, khảo sát cho thấy khẩu phần ăn của NCT còn thiếu cân đối. Chỉ 25% người cao tuổi ăn đủ 5 nhóm thực phẩm theo khuyến nghị. Khoảng 40% sử dụng thực phẩm giàu canxi và protein chất lượng cao như sữa và chế phẩm sữa. Ngược lại, thói quen tiêu thụ thực phẩm chứa nhiều muối, chiên rán, đường đơn lại phổ biến ở mức 40 - 60%, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa và tim mạch.

Nhiều nỗ lực nhưng hiệu quả chưa đồng đều

Ngành y tế thời gian qua đã tăng cường nhiều hoạt động chăm sóc sức khỏe NCT, như triển khai khám sức khỏe định kỳ và quản lý bệnh mạn tính tại trạm y tế xã/phường, cùng các chương trình truyền thông - giáo dục sức khỏe thường xuyên tại cộng đồng. Tuy vậy, theo các chuyên gia, nhiều hoạt động tại địa phương vẫn mang tính hình thức, chưa đáp ứng đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng lớn của nhóm dân số này.

Người cao tuổi tại Viện dưỡng lão Tâm An (Thành phố Hồ Chí Minh) được khám sức khỏe định kỳ. Ảnh: TTX

Kiến nghị 5 nhóm giải pháp trọng tâm

Tại hội thảo, các chuyên gia y tế đã thống nhất đề xuất một số nhóm giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả hệ thống chăm sóc sức khỏe NCT:

Hoàn thiện chính sách và hướng dẫn chuyên môn: Tăng cường ban hành các thông tư, quy trình chuyên môn thống nhất về chăm sóc sức khỏe NCT, đảm bảo áp dụng đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở.

Phát triển mạng lưới y tế lão khoa đa tầng: Xây dựng hệ thống chăm sóc lão khoa từ bệnh viện trung ương, tuyến tỉnh đến trạm y tế xã, đồng thời nâng cao vai trò của các CDC tỉnh trong phòng ngừa bệnh mạn tính cho NCT.

Xây dựng nguồn nhân lực chuyên biệt: Đưa nội dung chăm sóc NCT vào giáo dục y khoa chính quy và các chương trình đào tạo ngắn hạn dành cho bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên công tác xã hội nhằm hình thành đội ngũ chuyên gia chất lượng cao.

Tăng cường phối hợp liên ngành: Ngành y tế cần phối hợp chặt chẽ với lĩnh vực an sinh xã hội và khoa học công nghệ để xây dựng khung chính sách tổng thể về già hóa dân số.

Đầu tư cơ sở vật chất cho y tế cơ sở: Nâng cấp trạm y tế xã/phường - nơi giữ vai trò tuyến đầu trong quản lý sức khỏe NCT tại cộng đồng.

Hà Nội luôn quan tâm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Chăm sóc người cao tuổi là trách nhiệm của toàn xã hội

Kết luận tại hội thảo, các đại biểu nhấn mạnh rằng chăm sóc dinh dưỡng và sức khỏe cho người cao tuổi không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Việc đầu tư cho sức khỏe NCT chính là đầu tư cho chất lượng sống và sự phát triển bền vững của cộng đồng trong bối cảnh già hóa dân số đang diễn ra ngày một nhanh.