Gỡ “nút thắt” trong đấu thầu, mua sắm thiết bị y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh

Tại cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 2 diễn ra ngày 3/3/2023, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo: Các Bộ trưởng có liên quan tạm dừng công việc buổi chiều để tập trung góp ý, sửa, hoàn thiện Nghị định mới để thay thế Nghị định số 98/2021/NĐ-CP, giải quyết dứt điểm việc khó khăn của ngành y trong việc mua sắm, quản lý trang thiết bị y tế.

Chính phủ đã xem xét để ban hành Nghị quyết của Chính phủ nhằm thí điểm các cơ chế chính sách để bảo đảm thuốc, trang thiết bị y tế và thanh toán chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế phù hợp với điều kiện đặc thù của lĩnh vực y tế cho đến khi các văn bản pháp quy có liên quan được ban hành. Đây được xem là một quyết định dứt khoát từ cấp có thẩm quyền về việc mua sắm thuốc men, vật tư y tế, bởi còn chần chừ chờ tháo gỡ thì sẽ rất nguy hiểm. Tiếp đến, về lâu dài, chúng ta cần xử lý vấn đề "gốc", là những quy định trong Luật Đấu thầu.

Gỡ vướng về cơ chế đã khó, khâu tổ chức thực hiện để cơ chế sớm đi vào cuộc sống còn khó hơn. Điều đó đòi hỏi cán bộ ngành y, nhất là các cơ sở y tế, phải khẩn trương vào việc, với tinh thần "cứu người như cứu hỏa", làm sao ngay trong tháng 3 này, giải quyết triệt để tình trạng thiếu thuốc, trang thiết bị y tế như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tránh tình trạng đùn đẩy, né tránh, kéo dài, không dám chịu trách nhiệm. Chậm một ngày là có lỗi với người bệnh.

Khoa khám bệnh, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: BV Bạch Mai

Các quy định mới của Chính phủ cho phép sử dụng các thiết bị y tế cho, biếu, tặng, trong đó có số trang thiết bị mà lực lượng y tế đã được các doanh nghiệp, nhà hảo tâm tặng trong đợt dịch Covid-19 - chưa cần làm thủ tục sở hữu, vẫn được đưa vào khám, chữa bệnh BHYT. Với các máy móc liên doanh liên kết mà các BV đã ký hợp đồng, quy định mới của Chính phủ cũng cho phép thanh toán BHYT cho bệnh nhân sử dụng.

Chia sẻ với báo chí, PGS.TS. Đào Xuân Cơ, giám đốc Bệnh viện Bạch Mai bày tỏ: Việc Chính phủ chỉ đạo quyết liệt các bộ, ngành liên quan như Bộ Y tế, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch - Đầu tư nhanh chóng soạn thảo và ban hành các văn bản pháp luật liên quan đến việc quản lý mua sắm vật tư, hóa chất, trang thiết bị, thuốc phục vụ khám, chữa bệnh chính là những biện pháp căn cơ, lâu dài, để giúp các BV đảm bảo hoạt động đúng luật.

PGS.TS. Đào Xuân Cơ chia sẻ thêm: Mặc dù được Chính phủ và Bộ Y tế quan tâm tháo gỡ bằng Nghị định 07 và Nghị quyết 30, nhưng các BV sẽ phải tuân thủ quy định của pháp luật để mua sắm vật tư, hóa chất, trang thiết bị đảm bảo chất lượng, chứ kiên quyết không dựa vào sự cho phép để trục lợi. Các công ty, doanh nghiệp cung cấp hàng hóa cho các BV cũng phải chịu trách nhiệm cung ứng đủ số lượng, chất lượng và giá cả hợp lý, đặc biệt là phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Cấp cứu người bệnh tại Khoa A9, BV Bạch Mai. Ảnh tư liệu: Dương Ngọc/TTXVN

Theo GS.TS. Trần Bình Giang, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức: Với Nghị định 07, việc thiếu vật tư, hóa chất đã được giải quyết. Hàng hóa nhập vào phải có giấy phép nhập khẩu, giấy phép lưu hành, nhưng hiện thời hạn lưu hành giấy phép đã hết mà không được gia hạn, nên các BV đã ký hợp đồng cũng không thể mua được. Nay, với quy định mới, giấy phép hết hạn được tự động kéo dài đến năm 2024, sau đó chuyển sang hậu kiểm.

Về các máy móc đặt tại các BV, Chính phủ cho phép, sau khi đấu thầu mua hóa chất công khai, các BV được dùng máy của đơn vị bán hóa chất mang đến và được thanh toán BHYT cho bệnh nhân. Các máy cho, tặng, biếu cũng được đưa vào tài sản công dù chưa xác lập được sở hữu.

Về các máy liên doanh liên kết: Trước đây, khi hết hợp đồng, các doanh nghiệp cho tặng lại BV nhưng BV không xác định được khấu hao còn bao nhiêu, dù chất lượng còn tốt, nên không thể biến thành sở hữu công được. Quy định mới cho phép vẫn được tiếp tục sử dụng và được BHYT thanh toán.

Vật tư, hóa chất, dụng cụ cùng có tác dụng nhưng do nhiều hãng sản xuất khác nhau, thì nay Chính phủ đã cho phép Hội đồng khoa học của BV xác định sử dụng loại nào để BV mua.

Đa số lãnh đạo các bệnh viện đều cho rằng: Các văn bản của Chính phủ đã giao trách nhiệm rất lớn cho những người quản lý BV và đòi hỏi lãnh đạo các BV cũng phải mua được đồ tốt, giá cả phù hợp, tránh lợi dụng để móc ngoặc, tham ô tham nhũng lợi ích nhóm.