Kinh tế gia đình NCT: “Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm”

Với mức lương hưu 5 triệu đồng/tháng, ông Nguyễn Thành Thắng, 78 tuổi, ở phường Nam Định, tỉnh Ninh Bình từ hàng chục năm nay phải dành đến 2/3 số tiền trên để mua thuốc chữa bệnh tiểu đường và cao huyết áp. Số tiền còn lại ông dành để chi các khoản hiếu hỉ hai bên nội ngoại, thăm nom đồng đội cùng đơn vị chiến đấu ngày xưa là hết. Phần lớn chi tiêu sinh hoạt gia đình gói gọn bằng lương hưu của vợ ông. Ông Thắng cũng cho biết, vợ chồng ông phải chi tiêu tiết kiệm, may ra hằng tháng mới đủ tiền sinh hoạt và không phải nhờ đến con cái trong nhà.

Trường hợp của ông Thắng là người nghỉ hưu đúng năm công tác, đúng tuổi theo quy định của Bộ luật Lao động, mới được hưởng mức lương như vậy. Tuy nhiên, hiện nay, còn rất nhiều NCT nghỉ hưu trước năm 1995, đang hưởng lương hưu rất thấp, dưới 3 triệu đồng/tháng. Với mức lương hưu ít ỏi, nếu không làm thêm hoặc nhờ cậy con cái, người cao tuổi sẽ phải vất vả hơn trong công cuộc mưu sinh.

Về hưu sớm từ năm 1990, ông Đỗ Văn An, 72 tuổi, ở phường Cầu Giấy, TP Hà Nội đang hưởng lương hưu hơn 2 triệu đồng/tháng. Từng có thời gian làm công nhân công ty xây dựng, ông An cho biết, thời điểm đó ông không được tham gia bảo hiểm xã hội. Ông An - với mức lương hưu không nhiều, nhưng so với vợ ông là công nhân nghỉ theo chế độ mất sức (chế độ 176), chẳng có đồng lương hưu nào thì vẫn gọi là có lương hưu. Nhưng vợ ông không may mắc bệnh hiểm nghèo gần 10 năm nay, phải nhờ con cháu chu cấp hằng tháng để điều trị, nên ông cũng bớt gánh nặng. Nhưng, với mức lương hưu của ông, sống tại thành phố lớn như vậy là khá chật vật. Ông An chia sẻ: “Vợ chồng tôi đang tính, thời gian nữa bệnh của vợ tôi đỡ hơn thì chuyển về quê sống, chứ sinh hoạt tại thành phố lớn đắt đỏ quá!”

Từ 1/7/2025, người đủ từ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và đáp ứng đủ các điều kiện được hưởng trợ cấp hưu trí.

Còn bà Lê Thị Đào, 62 tuổi, ở xã Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hoá nguyên là công nhân công ty sản xuất thú nhồi bông, chồng bà ốm bệnh nằm một chỗ, các con đã có gia đình riêng nhưng chẳng mấy dư dả, nên cũng không giúp gì được cho bố mẹ. Vì thế, sinh hoạt gia đình chỉ trông chờ vào bà với mức lương hưu ít ỏi 3 triệu đồng/tháng. Khó khăn là vậy, vài năm trở lại đây, bà Đào nhờ anh em họ hàng ở quê chăm chồng; trông nom nhà cửa, bà phải “khăn gói quả mướp” lên thành phố làm giúp việc gia đình, được bao ăn ở, lương cứng được khoảng 8 triệu đồng. Với số tiền này, bà dành dụm tiết kiệm, cứ 3 tháng lại gửi về quê một lần cho ra tấm ra món…

Ông Vũ Văn Hoà, 69 tuổi, sống tại phường Hà Đông, TP Hà Nội là bộ đội nghỉ hưu hơn 10 năm nay. Hiện, lương hưu của ông Hoà khoảng 15 triệu đồng/tháng. Còn vợ ông là giáo viên nghỉ hưu, lương hưu hơn 8 triệu đồng/tháng. Ông Hoà cho biết: “Nhiều người nhìn vào lương hưu của vợ chồng tôi đều xuýt xoa. Nhưng để hoàn toàn sống được bằng lương hưu thì không thể". Lí giải cho điều này, ông Hoà cho hay, cả ông và vợ đều đã có tuổi, mắt kém, tay run nên phải thuê người nấu cơm, dọn dẹp theo giờ. Hằng tháng, ông Hoà tốn thêm 5 triệu đồng cho việc thuê người. Không chỉ vậy, vợ ông Hoà từ lâu mắc bệnh suy thận, tiền đình nên thường xuyên phải chi tiền mua thuốc. Còn ông cũng bị cao huyết áp, doạ tai biến, riêng tiền thuốc của ông bà cũng lên đến 3-4 triệu đồng/tháng. Đó là chưa kể những lúc ông hoặc bà phải nhập viện, mặc dù có bảo hiểm y tế nhưng có những mục khám bệnh, mua thuốc sẽ không được chi trả. Ông Hoà cho biết thêm, sống ở Thủ đô, nếu không có chu cấp của con cái thì lương hưu của ông bà sẽ không đủ trang trải.

Rõ ràng, để NCT sống được bằng lương hưu điều này còn phụ thuộc vào hoàn cảnh và nhu cầu của mỗi người. Nếu có sức khoẻ, lương hưu khoảng 6-8 triệu đồng là ổn, còn với NCT có bệnh nền, bệnh mạn tính, lương hưu phải nhiều hơn thế mới đủ sống.

Riêng với đối tượng NCT không có lương hưu, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 quy định, NCT từ đủ 75 tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng thì được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, với mức 500.000 đồng/tháng. Với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, độ tuổi hưởng chỉ cần từ đủ 70 tuổi.

Có thể nói, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách an sinh xã hội ở nước ta; hạ độ tuổi được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội thấp hơn 5 tuổi, so với tuổi hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng đối với NCT (trước đây là 80 tuổi). Luật cũng quy định rõ, tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách, huy động các nguồn lực xã hội, UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định hỗ trợ thêm cho người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Trong thời gian hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, được ngân sách nhà nước đóng bảo hiểm y tế. Khi chết thì tổ chức, cá nhân lo mai táng được nhận hỗ trợ chi phí mai táng theo quy định của pháp luật về NCT…

Hi vọng, với mức trợ cấp mới của Nhà nước, từ 1/7 sẽ có thêm nhiều NCT được trợ giúp, để NCT đỡ khó khăn hơn, cuộc sống bớt vất vả hơn…