Nét đẹp tại di tích lịch sử Hồ Đình Trung

Di tích lịch sử Cụ Hồ Đình Trung toạ lạc dưới dãy chân núi Yên Ngựa ( ngày nay) thuộc xóm Đồng Nhân, xã Mã Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An

Cụ Hồ Đình Trung vị đệ ngũ thế tổ dòng họ Hồ Tam Công, sinh năm Mậu Thân (1388), đời vua Trần Thuận thôn Hiệu Quang Thái tại trang cuồi, ấp Quỳ Trạch, Huyện Thổ Thành, Trấn Nghệ An. Nay là Làng Tam Thọ, xã Thọ Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.

Cụ là con Trạng Nguyên Hồ Tông Thành, cháu Trạng Nguyên Hồ Tông Thốc, năm Kỷ Sửu 1409, đời vua Trần Giả Định, hiệu Hưng Khánh đậu Tiến sỹ nhưng không làm quan mà về quê chiêu dân, lập ấp, đắp đập giữ nước, khai khẩn ruộng hoang, cụ là người chủ xướng và bỏ nhều công của để đắp đập Thạch Trụ, chiêu lập 12 trang trại từ Cữa Thờ vào đến Đồng Đưng, Bò Liếm và trại Đồng Hồ nay thuộc địa phận xã Mã Thành.

Ngày 30/7/2014, tức ngày 4/7 năm Giáp Ngọ, UBND huyện Yên Thành, long trọng tổ chức buổi lễ đón nhận bằng công nhận di tích lịch sử cấp Quốc gia Mộ và đền thờ Hồ Đình Trung ở xóm 4, Đồng Nhân, xã Mã Thành .

Năm Mậu Thân (1418) Bình Đinh Vương Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa Lam Sơn thì cụ theo phò tá. Bình xong giặc Minh, nhà vua xét công phong tặng. Khâm sai tiết chế, bắc quân đô đốc phủ Thái Bảo, Mỹ Quận Công Đại Tướng Quân.

Năm Quý Hợi (1443) dời vua Lê Nhân Tôn, hiệu Thái Hoà vâng mệnh vua đi bình giặc Chiêm Thành để mở mang bờ cõi cho Đất Nước, nhưng bị bất lợi, cụ định ruổi ngựa về quê an dưỡng, đến núi Mộng Sơn (Làng Đồng Nhân) thì thặng mã, hưởng thọ 55 tuổi. Nhà vua cho lập đền thờ giao cho Làng Đồng Nhân và Tam Thọ phụng tự.

Quan các Triều Lê, Nguyễn cụ được truy phong nhiều đạo sắc nội dung như sau: " Khâm sai tiết chế Nghệ An xứ Bắc quân Đô Đốc, Phủ tả phủ Thái Bảo, Mỹ Quận Công Đại Tướng Quân, Trấn Lương Lượng Trực, Dực vận dương võ Nam, Bắc ,Tây, Đông nhất nhân trừ vạn nhân. Tỷ Quốc hộ dân Đại Vương chí thánh thượng Đẳng Thần - Cảnh hung thứ 44 Nhâm Dần (1782). Cụ sinh con Tiến Sỹ Hồ Doãn Văn. Hương Cống Quốc Tử Giám tả thứ tử Hồ Minh Đại. Hương Cống Quốc tử dám Tả Thứ Tử Hồ Nhược Thuỷ

Các đời sau còn nhiều người đỗ đạt cao và được phong quan chức Tiến Sỹ Quận Công là một trong những vị Thần tổ Họ Hồ có công to lớn đối với non sông đất nước ta. Cụ là bậc Đại Nhân, Đại sỹ, Đại Trí, Đại Dũng làm rạng rở truyền thống yêu nước và hiếu học của dòng Họ. Tấm gương sáng của cụ đã để lại cho chúng ta cũng như con cháu muôn đời mai sau noi theo.