Phó Thủ tướng chỉ ra 5 nguyên nhân chủ quan gây sạt lở ở miền Trung

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng phát biểu trước Quốc hội, chiều 6/11

Bên cạnh một số nguyên nhân khách quan như đợt mưa kéo dài với cơn bão số 9 mạnh nhất trong 20 năm trở lại, tác động của biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, thiên tai dị thường, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng chỉ ra 5 nguyên nhân chủ quan của con người.

Thứ nhất, hiện độ che phủ rừng của Việt Nam đạt trên 41%, cao hơn nhiều mức bình quân của thế nhưng chất lượng rừng của nước ta còn thấp. Từ đó, ảnh hưởng đến bảo vệ môi trường, giữ nước ngọt và cũng là một nhân tố gây sạt lở đất khi có mưa lũ.

Thứ hai, do việc đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng, kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế xã hội tại các khu vực miền núi đã làm thay đổi địa hình, tác động tới ổn định kết cấu địa chất và dễ gây sạt lở đất.

“Các tuyến đường giao thông miền núi khi đi kiểm tra tìm kiếm cứu nạn thì tôi thấy liên tục bị sạt lở. Mặt khác, việc xây dựng các công trình giao thông, các công trình xây dựng khác cũng gây cản trở thoát lũ làm cho lũ dâng cao”, Phó Thủ tướng chỉ ra.

Thứ ba, việc xây dựng các công trình nhà ở, bệnh viện, trường học, công sở, các điểm dân cư tự phát… tại khu vực miền núi thiếu nghiên cứu yếu tố địa chất cũng là nhân tố tác động làm sạt lở đất đá trong mùa mưa lũ.

Thứ tư, việc xây dựng các công trình hồ, đập thủy lợi, thủy điện… nếu không được kiểm soát chặt chẽ từ khâu quy hoạch, lập dự án, đánh giá tác động môi trường, cho đến khâu đầu tư xây dựng và quản lý vận hành sẽ tác động rất lớn đến mưa lũ, sạt lở đất và đe dọa đến an toàn vùng hạ du.

Thứ năm, lực lượng tìm kiếm cứu nạn tuy huy động được các lực lượng Trung ương, địa phương, quân đội, công an với phương châm 4 tại chỗ nhưng chưa có lực lượng ứng phó thiên tai, tìm kiếm nạn chuyên nghiệp, ảnh hưởng đến hiệu quả của công tác tìm kiếm cứu nạn.

Từ phân tích trên, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng nhấn mạnh 9 nhiệm vụ, giải pháp khắc phục như: rà soát lại các kịch bản biến đổi khí hậu; tập trung xây dựng chiến lược phòng, chống thiên tai giai đoạn 2021 – 2030; xây dựng các bản đồ cảnh báo khu vực có nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất nguy hiểm; kiểm soát chặt chẽ việc đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kinh tế xã hội gắn với ứng phó biến đổi khí hậu và chống thiên tai…

“Phải nâng cao năng lực của các lực lượng tham gia phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, trong đó tăng cường tính chuyên nghiệp từ trung ương đến cơ sở. Kinh nghiệp vừa qua tại Trà Leng (Quảng Nam), lực lượng tại chỗ đã phản ứng rất tốt, rất nhanh giúp giảm thiểu thiệt hại về người”, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng nói.