Thấy gì từ việc giải quyết khiếu nại của ông Lê Thanh?

Hồ sơ thể hiện ông Lê Thanh có đơn khiếu nại

Tại Khoản 4 của Thông báo số: 536/TB-VP ngày 2/9/2019, Trưởng Ban Pháp chế HĐND TP Hồ Chí Minh (Thông báo số: 536) có nội dung:

Ngày 4/9/2019, tại Ban Tiếp Công dân TP Hồ Chí Minh, ông Trương Lâm Danh chủ trì tiếp, giải quyết đơn của ông Lê Thanh. Sau khi xem xét hồ sơ, nghe trình bày của ông Lê Thanh và ý kiến phát biểu của các cơ quan dự họp, kết luận:

1. Đối với phần đất, ông Lê Thanh cho rằng UBND quận 9 cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) thiếu (130m2) của ông, đề nghị ông Lê Thanh liên hệ Trung tâm Đo đạc bản đồ TP Hồ Chí Minh trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường để lập thủ tục đo vẽ lại phần đất và xử lí theo quy định của pháp luật đất đai.

2. Đối với phần đất 8.000m2 tại phường Long Phước, quận 9 đã chuyển nhượng, đề nghị UBND quận 9 cung cấp, thông tin các hồ sơ pháp lí, công khai bản đồ quy hoạch sử dụng đất, quyết định giao đất của UBND TP Hồ Chí Minh, kế hoạch sử dụng đất cho ông Lê Thanh theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.

Thông báo số 536/TB-VP ngày 2/9/2019 về “Kết luận của ông Trương Lâm Danh, Trưởng Ban Pháp chế HĐND TP Hồ Chí Minh.

3. Đối với nhu cầu của ông Lê Thanh, đề nghị công nhận một thửa đất 1.000m2 đất ở tại đô thị không thu tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Đề nghị UBND quận 9 làm rõ vấn đề này, thông tin bằng văn bản cho ông Lê Thanh được biết.

4. Đề nghị UBND quận 9 nếu có nhận đơn khiếu nại của ông Lê Thanh, thì phải phân loại, xử lí đơn và giải quyết đơn theo đúng quy định của pháp luật, cụ thể, đơn có nội dung khiếu nại thì áp dụng Luật Khiếu nại và các văn bản hướng dẫn thi hành để giải quyết khiếu nại, đơn có nội dung phản ánh, kiến nghị thì giải quyết theo quy định của pháp luật.

Từ đây có thể thấy, ông Thanh đã có đơn khiếu nại UBND Quận 9 với 3 nội dung: Cấp GCNQSDĐ thiếu (130m2); chưa cung cấp, thông tin các hồ sơ pháp lí, công khai bản đồ quy hoạch sử dụng đất, quyết định giao đất của UBND TP Hồ Chí Minh, kế hoạch sử dụng đất đối với phần đất 8.000m2 tại phường Long Phước; và chưa giải quyết đề nghị của ông Thanh về công nhận một thửa đất 1.000m2 đất ở tại đô thị không thu tiền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Sau khi nhận đơn khiếu nại nói trên, Trưởng Ban Pháp chế HĐND TP Hồ Chí Minh tiếp làm việc với ông Thanh và ra Thông báo số: 536. Điều này, thể hiện trước ngày 2/9/2019, ông Thanh đã có đơn khiếu nại, nhưng không được giải quyết dứt điểm, nên ông Thanh phải có đơn gửi đến Ban Pháp chế HĐND TP Hồ Chí Minh xem xét, giải quyết theo thẩm quyền về giám sát việc thực thi pháp luật.

Ngoài ra, hồ sơ còn thể hiện: Kể từ khi Thông báo số: 536 được ban hành đã 125 ngày, chưa được thực hiện, ông Thanh tiếp tục có 2 đơn khiếu nại (ngày 4/2/2020 và ngày 2/6/2020).

Yêu cầu thể hiện phù hợp Luật Khiếu nại!

Trong 2 đơn khiếu nại (ngày 4/2/2020 và ngày 2/6/2020), ông Thanh yêu cầu Chủ tịch UBND quận 9, thực hiện nội dung Thông báo số 536; và ban hành quyết định giải quyết khiếu nại bằng văn bản, theo Luật Khiếu nại năm 2011.

Về giải quyết khiếu nại kịp thời là một yêu cầu có tính nguyên tắc. Nguyên tắc kịp thời thể hiện mối quan tâm của chế độ xã hội đối với công dân, thể hiện thái độ tôn trọng của cơ quan, Nhà nước đối với yêu cầu, nguyện vọng của người dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Đồng bào có oan ức mới khiếu nại hoặc vì chưa hiểu rõ chính sách của Đảng và Chính phủ mới khiếu nại. Ta phải giải quyết nhanh, tốt thì Đồng bào thấy rõ Đảng và Chính phủ quan tâm, lo lắng đến quyền lợi của họ. Do đó, mối quan hệ giữa Nhân dân với Đảng và Chính phủ ngày càng được củng cố tốt hơn”. Tính kịp thời còn được nhấn mạnh ngay cả trong phòng ngừa, sửa chữa các sai phạm của các cấp có thẩm quyền nhằm tránh phát sinh khiếu nại.

Trong khi đó, đã 125 ngày mà Thông báo số: 536 chưa được thực hiện. Đây là cơ sở để ông Thanh đưa ra yêu cầu trên.

Về quy định trong giải quyết khiếu nại hành chính phải thể hiện bằng văn bản. Quy định thể hiện bằng văn bản nhằm bảo đảm tính nhất quán và tính hợp pháp của quá trình giải quyết khiếu nại. Theo quy định này, khi thực hiện quyền khiếu nại, nội dung khiếu nại phải được thể hiện bằng văn bản theo đúng quy định; văn bản này có thể do người khiếu nại thể hiện, hoặc có thể do nơi tiếp nhận khiếu nại thực hiện; đây là thủ tục pháp lí ban đầu để làm căn cứ thụ lí, giải quyết vụ, việc khiếu nại. Ông Thanh thực hiện quy định trên và có đơn khiếu nại bằng văn bản phù hợp với quy định.

Quy định thể hiện bằng văn bản đòi hỏi quá trình giải quyết khiếu nại, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải phản ánh các hoạt động thông qua hình thức văn bản; quá trình thụ lí, thu thập thông tin, tài liệu, đánh giá, kết luận đều phải được ghi nhận bằng mẫu biểu, biên bản, báo cáo theo đúng thể thức văn bản quản lí Nhà nước quy định. Khi kết thúc việc giải quyết khiếu nại phải bằng quyết định giải quyết khiếu nại của cơ quan có thẩm quyền. Đây là quy định bắt buộc đối với quá trình giải quyết khiếu nại; việc thay thế quyết định giải quyết khiếu nại bằng thông báo, biên bản cuộc họp hoặc các hình thức văn bản khác... là không phù hợp quy định về thủ tục giải quyết khiếu nại đã được Luật Khiếu nại quy định.

Tuy nhiên, hồ sơ thể hiện đến nay ông Thanh chưa nhận được văn bản về giải quyết khiếu nại bằng quyết định giải quyết khiếu nại, của cơ quan có thẩm quyền theo quy định trên.

Văn bản số 3333/TCD-XLD ngày 15/11/2023 của Ban Tiếp công dân (Văn phòng UBND TP Hồ Chí Minh)

Mâu thuẫn về phân loại, xử lí đơn của ông Lê Thanh

Trong đơn gửi cơ quan chức năng, người cao tuổi là ông Thanh viết:

“Theo hồ sơ, một số cán bộ các cơ quan chức năng nhận định mâu thuẫn: Có văn bản khẳng định tôi có đơn khiếu nại; có văn bản lại cho rằng đơn của tôi có nội dung kiến nghị, phản ánh. Cụ thể:

- UBND quận 9 có Văn bản số: 1692 UBND-TNMT ngày 29/5/2020 “Về việc trả lời các nội dung kiến nghị của ông Thanh”.

- Ban Tiếp công dân (Văn phòng HĐND-UBND quận 9) có “Phiếu chuyển Đơn kiến nghị” số: 544TC-BTCD ngày 9/6/2020, cho rằng: ông Thanh có “Đơn khiếu nại” nhưng có nội dung kiến nghị về việc yêu cầu giải quyết theo Thông báo số: 536.

- Văn phòng HĐND-UBND quận 9 có “Phiếu chuyển đơn khiếu nại” số: 781/PC-BTCD ngày 24/7/2020, gửi: Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường quận 9, có nội dung: ông Thanh “Khiếu nại” về việc không giải quyết theo Thông báo số: 536 (đơn ghi ngày 3/7/2020).

- UBND quận 9 có Văn bản số: 3523/UBND-TNMT ngày 7/10/2020 về việc giải quyết đơn kiến nghị của ông Thanh, yêu cầu giải quyết theo Thông báo số: 536.

- UBND TP Thủ Đức có Văn bản số: 5332/UBND-TNMT ngày 7/9/2021 về việc trả lời đơn kiến nghị của công dân (ông Thanh).

- Thông báo số: 25/TB-TCD ngày 10/7/2023 của Văn phòng HĐND-UBND TP Thủ Đức về nội dung kết luận của đồng chí Nguyễn Hữu Anh Tứ, Phó Chủ tịch UBND TP Thủ Đức tại buổi tiếp công dân với ông Thanh, tại phường Long Bình, TP Thủ Đức, thể hiện ghi nhận ông Thanh kiến nghị một số nội dung.

- Ban Tiếp công dân TP Hồ Chí Minh có “Giấy biên nhận khiếu nại” ngày 9/11/2023, có nội dung: Đã nhận đơn của ông Thanh khiếu nại việc UBND TP Thủ Đức không ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại theo quy định.

- Ban Tiếp công dân (Văn phòng UBND TP Hồ Chí Minh) có Văn bản số: 3323/TCD-XLD ngày 15/11/2023, nội dung: Ban Tiếp công dân thành phố tiếp và nhận đơn có tiêu đề “khiếu nại” ngày 8/11/2023 của ông Thanh, nhưng có nội dung: Phản ánh UBND TP Thủ Đức giải quyết khiếu nại không đúng theo quy định pháp luật, không ban hành quyết định giải quyết khiếu nại làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Sau khi xem xét đơn và rà soát tài liệu kèm theo, Ban Tiếp công dân TP Hồ Chí Minh nhận thấy: Vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh. Căn cứ Khoản 2 Điều 20, Thông tư số: 05/2021/TT-TTCP ngày 1/10/2021 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình xử lí đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh; Ban Tiếp công dân TP Hồ Chí Minh chuyển đơn và đề nghị Chủ tịch UBND TP Thủ Đức xem xét giải quyết, trả lời công dân theo quy định (KT. Trưởng ban, Phó Trưởng ban Phan Thanh Tuấn).

“Có thể thấy quan điểm “trái chiều” trong phân loại, xử lí đơn của tôi. Thể hiện từ ngày 29/5/2020 đến ngày 15/11/2023, có ít nhất 8 văn bản trên (vì còn có một số văn bản khác liên quan) của các cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết đơn của tôi. Nhưng, trong 8 văn bản này, có văn bản khẳng định tôi có đơn khiếu nại; có văn bản khẳng định tôi có đơn kiến nghị; và có văn bản khẳng định tôi có đơn khiếu nại, nhưng nội dung là kiến nghị.

Mặt khác, 8 văn bản trên không có nội dung nào về việc tôi có đơn khiếu nại UBND Quận 9 với 3 nội dung, nên Trưởng Ban Pháp chế HĐND TP Hồ Chí Minh có kết luận tại Thông báo số 536; và không có nội dung nào thể hiện đã 125 ngày mà kết luận tại Thông báo số 536 chưa được thực hiện, nên tôi tiếp tục có 2 đơn khiếu nại (ngày 4/2/2020 và ngày 2/6/2020) với yêu cầu được nhận văn bản về giải quyết khiếu nại bằng quyết định giải quyết khiếu nại, theo quy định của Luật Khiếu nại.

Theo Văn bản số: 3323/TCD-XLD ngày 15/11/2023 của Ban Tiếp công dân (Văn phòng UBND TP Hồ Chí Minh), thể hiện Phó Trưởng ban Tiếp công dân TP Hồ Chí Minh là ông Phan Thanh Tuấn, khẳng định đơn của tôi “Phản ánh UBND TP Thủ Đức giải quyết khiếu nại không đúng theo quy định pháp luật, không ban hành quyết định giải quyết khiếu nại làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân”.

Trong khi, ông Tuấn biết Luật Khiếu nại quy định công dân có quyền: Khiếu nại hành vi hành chính “không ban hành quyết định giải quyết khiếu nại”, Luật này không có quy định nào về có đơn phản ánh đối với hành vi hành chính “không ban hành quyết định giải quyết khiếu nại”. Do đó, ông Tuấn viện dẫn Khoản 2 Điều 20, Thông tư số: 05/2021/TT-TTCP ngày 1/10/2021 của Thanh tra Chính phủ, để chuyển đơn và đề nghị Chủ tịch UBND TP Thủ Đức xem xét giải quyết, trả lời tôi, là không phù hợp quy định của Luật Khiếu nại.

Căn cứ hồ sơ ông Tuấn biết: Trước khi Trưởng Ban Pháp chế HĐND TP Hồ Chí Minh ra kết luận tại Thông báo số: 536, tôi đã có đơn khiếu nại UBND Quận 9 (nay là TP Thủ Đức) với 3 nội dung; và ông Tuấn cũng biết do chậm thực hiện kết luận tại Thông báo số: 536, nên tôi tiếp tục có 2 đơn khiếu nại với yêu cầu phù hợp Luật Khiếu nại (nói trên). Điều này thể hiện việc viện dẫn Thông tư số: 05 nói trên, để chuyển đơn và đề nghị Chủ tịch UBND TP Thủ Đức giải quyết, trả lời tôi, là không phù hợp quy định của Luật Khiếu nại.

Nay, tôi có nguyện vọng được nhận văn bản về giải quyết khiếu nại bằng quyết định giải quyết khiếu nại, của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của Luật Khiếu nại”.

Thực hiện Điều 5 Luật Người cao tuổi năm 2009, Tạp chí Người cao tuổi chuyển nội dung và nguyện vọng của ông Lê Thanh đến Trưởng Ban Pháp chế HĐND TP Hồ Chí Minh, Ban Tiếp Công dân TP Hồ Chí Minh và Chủ tịch UBND thành phố Thủ đức xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật; thông báo kết quả để Tạp chí trả lời người cao tuổi là ông Thanh và bạn đọc theo quy định.