Tư tưởng Hồ Chí Minh về người cao tuổi và vấn đề già hoá dân số nhanh ở Việt Nam

Kì 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về người cao tuổi
“Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê nin vào điều kiện cụ thể của nước ta”. Trong kho tàng di sản vô giá đó, có tư tưởng của Người về NCT. Tư tưởng Hồ Chí Minh về NCT là một bộ phận độc đáo, khăng khít trong toàn bộ hệ thống tư tưởng, lí luận về xây dựng con người mới, văn hóa mới Việt Nam, đường lối tiến hành cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, thông qua các nội dung:

NCT là lực lượng chính trị quan trọng

Trong lịch sử phát triển của dân tộc ta, NCT có nhiều đóng góp to lớn cả trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Hội nghị Diên Hồng là biểu tượng của ý chí sắt đá, tinh thần quyết tâm, đồng lòng bảo vệ đất nước của các bậc phụ lão.

Truyền thống vô cùng quý báu của NCT Việt Nam tiếp tục được Đảng ta và Bác Hồ phát huy. Năm 1941, ngay sau khi về nước, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã viết “Lời hiệu triệu đoàn kết tất cả các bậc phụ lão”. Trong thư Bác viết: “Đất nước hưng thịnh do phụ lão giúp sức. Đất nước bị mất phụ lão cứu. Đất nước suy sụp phụ lão phù trì. Nước nhà hưng, suy, tồn, vong phụ lão đều gánh trách nhiệm rất nặng nề… Đối với gia đình, đối với Tổ quốc, phụ lão có trọng trách là bậc tôn trưởng. Đối với làng xóm, đối với bà con, phụ lão có sự tín nhiệm lớn lao”.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về người cao tuổi và vấn đề già hoá dân số nhanh ở Việt Nam
Ảnh tư liệu

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, NCT đã và đang có nhiều đóng góp quan trọng, đúng như lời Bác Hồ đã nói: “Tuổi cao, ý chí càng cao”. “NCT nước ta thực sự là “vốn quý của dân tộc, là lực lượng quan trọng của đất nước, là rường cột của gia đình và xã hội Việt Nam” (trích bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại buổi gặp mặt các đại biểu về dự Đại hội VI Hội NCT Việt Nam).

NCT là vốn quý của đất nước

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người nhìn thấy rõ tiềm năng to lớn của NCT. Người cho rằng, tuổi càng cao thì chí khí càng cao, lòng yêu nước càng cao và kinh nghiệm càng nhiều. Bác viết: “NCT là của quý vô giá của dân tộc, của nước nhà”; “Một lời nói của phụ lão có ảnh hưởng đến hưng bang… Phụ lão hô, Nhân dân hưởng ứng; phụ lão làm, Nhân dân làm theo. Hô điều nên hô, làm việc nên làm”.

Trong lần về thăm quê lần thứ hai, Bác Hồ đã nói chuyện với cán bộ lão thành tỉnh Nghệ An ngày 9/12/1961: “Các đồng chí già là rất quý, là tấm gương bền bỉ đấu tranh, dìu dắt, bồi dưỡng, đào tạo thêm đồng chí trẻ. Đồng chí già phải giúp đồng chí trẻ tiến bộ”.

Người đã nâng ý nghĩa Hội nghị Diên Hồng thành “Truyền thống Diên Hồng”. Trong bài “Tuổi tác càng cao, lòng yêu nước càng lớn” đăng trên báo Nhân Dân số ra ngày 1/10/1960, Bác viết: “Truyền thống “Điện Diên Hồng” là truyền thống yêu nước vẻ vang chung của dân tộc ta và riêng của các cụ phụ lão ta. Mỗi khi có việc quan hệ lớn đến nước nhà nòi giống, thì các cụ không quản tuổi cao sức yếu, liền hăng hái đứng ra gánh vác phần mình và đôn đốc con em làm tròn nhiệm vụ”.

NCT có trách nhiệm cao cả, tinh thần nêu gương

Bác Hồ xác định vai trò của NCT không chỉ là lực lượng cách mạng trực tiếp mà còn có vai trò đầu tàu, trách nhiệm cao cả trong xã hội.

Năm 1941, với tư cách là đại biểu Quốc tế Cộng sản, Bác Hồ triệu tập và chủ trì Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng, từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941 tại Khuổi Nậm, Pắc Bó, Cao Bằng. Theo đề nghị của Bác, Hội nghị quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh (gọi tắt là Việt Minh) để đoàn kết rộng rãi toàn dân tộc. Một trong những lực lượng đầu tiên Bác nghĩ tới là phụ lão, trong vai trò đầu tàu, dẫn dắt con cháu trong sự nghiệp cứu nước, xây dựng đất nước hưng thịnh. Tháng 6/1941, Người trịnh trọng viết một bức thư bằng chữ Hán có tiêu đề: “Nguyễn Ái Quốc kí thư chư thị ái chư phụ lão” với lời lẽ thống thiết: “Trách nhiệm của các vị phụ lão chúng ta đối với nhiệm vụ đất nước thật là trọng đại....”.

NCT là chính khí quốc gia

Phụ lão là bậc mang trong mình và thấm đượm hào khí, tráng khí của lịch sử như câu thơ của Trần Nhân Tông: Người lính già đầu bạc/ Kể mãi chuyện Nguyên Phong hay như những câu thơ của Bác Hồ: Tuổi cao chí khí càng cao/ Chống Mỹ - cứu nước già nào kém ai; Tuổi già nhưng chí không già/ Góp phần xây dựng nước nhà phồn vinh...

Trong lớp NCT hiện nay, có rất nhiều hiền tài, rất nhiều cán bộ, đảng viên kinh qua các cuộc chiến tranh giữ nước vĩ đại. Học theo cách nói của Thân Nhân Trung, ta cũng có thể khẳng định: “NCT là chính khí sơn hà, ý chí quốc gia”. Bác Hồ từng kêu gọi sự học tập, cầu tiến của “các đồng chí già” và coi đó “chẳng những làm kiểu mẫu, siêng năng cho con cháu mà còn tỏ rõ ý chí hùng mạnh của dân tộc Việt Nam” (nói chuyện với cán bộ lão thành Nghệ An, 9/12/1961).

Tóm lại, Tư tưởng Hồ Chí Minh về NCT thể hiện thông qua các nội dung cơ bản: 1/ NCT là vốn quý vô giá của nước nhà; 2/ NCT là nguồn lực quan trọng của đất nước; 3/ NCT có vai trò nêu gương; 4/ NCT có bề dày kinh nghiệm, lưu giữ văn hóa truyền thống; 5/ Tiếp tục bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò NCT. Qua đó cần thống nhất nhận thức, tư tưởng: NCT là lực lượng chính trị ngày càng quan trọng, là nguồn lực để phát triển đất nước, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

TS. Đoàn Hữu Bẩy
(CVP Trung ương Hội NCT Việt Nam)

Tin liên quan

Cùng chuyên mục

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam

Ngày 1/6/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ký Quyết định số 971/QĐ-TTg kiện toàn thành viên Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam.
Nghĩa Đồng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất lúa

Nghĩa Đồng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất lúa

Nghĩa Đồng đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao năng suất, giảm chi phí và thay đổi phương thức canh tác truyền thống. Trong vụ Xuân năm 2026, mô hình gieo mạ khay, cấy máy được triển khai trên địa bàn xã đã bước đầu mang lại hiệu quả tích cực, mở ra hướng đi mới trong sản xuất lúa theo hướng hiện đại, bền vững.
Chuyển đổi số - động lực phát triển doanh nghiệp Việt trong kỷ nguyên AI

Chuyển đổi số - động lực phát triển doanh nghiệp Việt trong kỷ nguyên AI

Ngày 27/5, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu ứng dụng Công nghệ cao trong Luật học Tài chính - Ngân hàng (Viện Công nghệ FIRST), Liên hiệp Khoa học Công nghệ Tin học Ứng dụng (UIA) tổ chức Hội thảo khoa học “Ứng dụng công nghệ số, AI và mã hóa tài sản thực trong phát triển doanh nghiệp Việt Nam”.
NCT Song Phượng phát huy truyền thống 85 năm, lan tỏa nghĩa tình ấm áp

NCT Song Phượng phát huy truyền thống 85 năm, lan tỏa nghĩa tình ấm áp

Hướng tới các ngày lễ lớn của đất nước, Chi hội NCT cụm Song Phượng, xã Đan Phượng, TP Hà Nội tổ chức Lễ kỷ niệm 85 năm Ngày truyền thống NCT Việt Nam (6/6/1941 - 6/6/2026), giao lưu văn nghệ, thể dục dưỡng sinh.
Hội NCT xã Núi Thành vượt khó kiện toàn tổ chức sau hợp nhất

Hội NCT xã Núi Thành vượt khó kiện toàn tổ chức sau hợp nhất

Chiều 22/5, Hội Người cao tuổi (NCT) xã Núi Thành, TP Đà Nẵng tổ chức trang trọng Đại hội thành lập Hội NCT xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031.

Tin khác

Xã Ô Diên sôi nổi hoạt động chào mừng 85 năm Ngày truyền thống NCT

Xã Ô Diên sôi nổi hoạt động chào mừng 85 năm Ngày truyền thống NCT
Hướng tới kỷ niệm 85 năm Ngày truyền thống NCT Việt Nam (6/6), Hội NCT xã Ô Diên, TP Hà Nội chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai nhiều hoạt động, tạo khí thế thi đua sôi nổi trong NCT.

Dấu mốc tổ chức Hội NCT phường Mộc Châu trong giai đoạn phát triển mới

Dấu mốc tổ chức Hội NCT phường Mộc Châu trong giai đoạn phát triển mới
Ngày 20/5, Hội NCT phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La tổ chức trang trọng và thành công Đại hội thành lập Hội nhiệm kỳ 2026-2031, tạo nền tảng nâng cao hiệu quả công tác chăm sóc và phát huy vai trò NCT...

Liên hoan tiếng hát dân ca NCT Hà Nội khu vực II, III: Khi ký ức cất lời, truyền thống được đánh thức

Liên hoan tiếng hát dân ca NCT Hà Nội khu vực II, III: Khi ký ức cất lời, truyền thống được đánh thức
Trong dòng chảy sôi động các hoạt động NCT Thủ đô những ngày tháng Năm, Liên hoan tiếng hát dân ca NCT TP Hà Nội khu vực II và III để lại dấu ấn đậm bởi quy mô, chất lượng và chiều sâu giá trị.

Người cao tuổi làm nông nghiệp hữu cơ, phát triển kinh tế bền vững

Người cao tuổi làm nông nghiệp hữu cơ, phát triển kinh tế bền vững
Từ những chuồng trại ô nhiễm, dịch bệnh triền miên, nhiều người cao tuổi (NCT) đã mạnh dạn, đi tiên phong chuyển hướng sang nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn.

Dấu mốc khởi đầu của Hội NCT xã Mẫu Sơn trong giai đoạn mới

Dấu mốc khởi đầu của Hội NCT xã Mẫu Sơn trong giai đoạn mới
Sáng 19/5, tại Nhà văn hóa xã Mẫu Sơn (tỉnh Lạng Sơn), Hội NCT xã tổ chức trang trọng Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Người cao tuổi Sơn La lan tỏa tinh thần hiếu học trong cộng đồng

Người cao tuổi Sơn La lan tỏa tinh thần hiếu học trong cộng đồng
Sáng 19/5, trong không khí trang trọng và giàu ý nghĩa, Hội Khuyến học tỉnh Sơn La tổ chức Lễ trao học bổng và phát động phong trào “Học không bao giờ cùng” năm 2026.

Mầm xanh từ bàn tay người cao tuổi

Mầm xanh từ bàn tay người cao tuổi
Sáng 19/5, tại bản Hua Nặm, xã Mường La, tỉnh Sơn La, đông đảo cán bộ, hội viên NCT cùng nhân dân tề tựu tham dự Lễ phát động “Ngày hội NCT hưởng ứng trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” năm 2026.

CLB LTHTGN Bó Lếch: Nơi nghĩa tình được vun đắp qua từng thế hệ

CLB LTHTGN Bó Lếch: Nơi nghĩa tình được vun đắp qua từng thế hệ
Ngày 17/5, CLB Liên thế hệ tự giúp nhau (LTHTGN) Tổ dân phố Bó Lếch, phường Thục Phán, tỉnh Cao Bằng long trọng tổ chức kỷ niệm 1 năm ngày thành lập - một dấu mốc nhỏ về thời gian nhưng mang ý nghĩa lớn về sự gắn kết cộng đồng.

Người cao tuổi phường Hội An Tây hát mãi bản tình ca quê hương

Người cao tuổi phường Hội An Tây hát mãi bản tình ca quê hương
Tối 15/5, tại khu vực bờ hồ Trảng Kèo (phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng), Hội NCT phường tổ chức Liên hoan Tiếng hát Dân ca NCT với chủ đề: “NCT phường Hội An Tây - Hát mãi bản tình ca quê hương”.

Đại hội Hội NCT xã Thống Nhất: Dấu ấn củng cố tổ chức Hội trong giai đoạn mới

Đại hội Hội NCT xã Thống Nhất: Dấu ấn củng cố tổ chức Hội trong giai đoạn mới
Ngày 15/5, Hội NCT xã Thống Nhất, tỉnh Lạng Sơn tổ chức Đại hội đại biểu nhiệm kỳ 2026-2031, với sự tham dự của 72 đại biểu chính thức và 20 đại biểu mời, đại diện cho hơn 1.000 hội viên NCT trong toàn xã.

Đại hội đại biểu Hội NCT phường Lưu Kiếm lần thứ I: Đoàn kết - đổi mới - phát huy vai trò “Tuổi cao gương sáng”

Đại hội đại biểu Hội NCT phường Lưu Kiếm lần thứ I: Đoàn kết - đổi mới - phát huy vai trò “Tuổi cao gương sáng”
Sáng 15/5, Hội NCT phường Lưu Kiếm, TP Hải Phòng tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 trong không khí trang trọng, dân chủ, đoàn kết, thống nhất cao của NCT...

Cụm thi đua số IX Hội NCT TP Hà Nội: Nâng cao chất lượng hoạt động trong giai đoạn mới

Cụm thi đua số IX Hội NCT TP Hà Nội: Nâng cao chất lượng hoạt động trong giai đoạn mới
Sáng 15/5, Cụm thi đua số IX Hội NCT TP Hà Nội tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 5 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm những tháng cuối năm 2026.

Ổn định tổ chức, lan tỏa nghĩa tình NCT phường Cư Bao

Ổn định tổ chức, lan tỏa nghĩa tình NCT phường Cư Bao
Trong bối cảnh thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Hội NCT phường Cư Bao (tỉnh Đắk Lắk) đang từng bước ổn định tổ chức, duy trì hoạt động và khẳng định vai trò nòng cốt của NCT trong đời sống cộng đồng.

Tiếng hát dân ca lan tỏa giá trị, tôn vinh vai trò người cao tuổi Thủ đô

Tiếng hát dân ca lan tỏa giá trị, tôn vinh vai trò người cao tuổi Thủ đô
Hướng tới kỷ niệm 85 năm Ngày truyền thống NCT Việt Nam (6/6/1941 - 6/6/2026), Hội NCT thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị tuyên truyền về Liên hoan tiếng hát dân ca NCT năm 2026.

Xã Gia Lâm lắng nghe từ cơ sở, hoàn thiện chính sách cho NCT

Xã Gia Lâm lắng nghe từ cơ sở, hoàn thiện chính sách cho NCT
Sáng 13/5, Hội NCT xã Gia Lâm (TP Hà Nội) tổ chức Hội nghị kỷ niệm 85 năm Ngày Truyền thống NCT Việt Nam (6/6/1941 - 6/6/2026) và đóng góp ý kiến vào văn kiện Đại hội VII Hội NCT Việt Nam, nhiệm kỳ 2026-2031.
Xem thêm
Tạp chí Người cao tuổi nhận Bằng khen của UBND tỉnh Phú Thọ

Tạp chí Người cao tuổi nhận Bằng khen của UBND tỉnh Phú Thọ

Chiều 2/6, UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức hội nghị tổng kết công tác tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương, Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm Bính Ngọ 2026.
Toàn văn bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23

Toàn văn bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23

Tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23. TTXVN trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu.
Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”

Khai mạc Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2026 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên”

Sáng 23/5, tại sân vận động trung tâm xã Bắc Hà tỉnh Lào Cai, Festival cao nguyên trắng Bắc Hà năm 2026 với chủ đề “Vang xa vó ngựa cao nguyên” chính thức khai mạc

Tin đọc nhiều

Phiên bản di động