Cần thêm động lực cho kinh tế toàn cầu

Đầu năm nay, tình hình cơ bản vẫn khá tốt, song quý II được đánh giá "rất đáng thất vọng" và quý III cũng ảm đạm ở hầu hết các nền kinh tế. Trong môi trường kinh tế như vậy, không có gì ngạc nhiên khi tỉ lệ lạm phát giảm đáng kể trong khi lãi suất cơ bản tăng mạnh. Những chao đảo do sự hỗn loạn của thị trường tài chính gây ra nhanh chóng giảm bớt, nhưng bên cạnh xung đột Nga - Ukraine lại nổ ra các cuộc xung đột quân sự khác ở Trung Á và Trung Đông. Ngoài ra, quyết định cắt giảm nguồn cung dầu của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các nước đối tác (OPEC+) đã đẩy giá dầu tăng đến 25% kể từ tháng 5, khiến lạm phát giảm chậm hơn, thậm chí còn tăng trở lại tại Mỹ.

Với tình hình chung ảm đạm như vậy, giới chuyên gia nhận định rất khó để tìm ra động lực tiềm năng cho kinh tế phát triển trong năm mới. Đà tăng trưởng kinh tế của Mỹ đang chậm lại ngay cả khi cuộc suy thoái ngắn được nhiều người dự đoán đã không xảy ra. Kinh tế Trung Quốc cũng khá u ám với chỉ số quản lí mua chủ chốt quay trở lại mức suy giảm trong tháng 10. Các chuyên gia dự báo kinh tế châu Âu có thể sẽ phục hồi, đặc biệt là khi chi tiêu tiêu dùng được cải thiện. Đồng thời, chính sách tiền tệ thắt chặt vẫn tiếp tục được duy trì ở hầu hết các nền kinh tế trong nửa đầu năm tới và chỉ có thể được nới lỏng trở lại vào nửa cuối năm. Ngoài ra, cuộc xung đột ở Trung Đông - với những tác động tiềm ẩn đối với thị trường năng lượng, lạm phát và niềm tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng ở các nước công nghiệp hóa - đang treo lơ lửng nhiều rủi ro đối với phát triển kinh tế.

Tàu hàng tại Cảng Long Beach, California, Mỹ.

Nền kinh tế toàn cầu dự kiến sẽ tăng trưởng ở mức 3% trong năm nay, cao hơn chút ít so với con số dự báo 2,75% của BDI hồi mùa Hè, chủ yếu là nhờ Mỹ tăng trưởng 2,25%. Nhật Bản cũng được dự đoán sẽ tăng trưởng 1,7%.

Trong số các nền kinh tế mới nổi lớn, Brazil có thể tăng trưởng 3%, Ấn Độ đạt hơn 6% và Nga 2% nhờ thời tiết tốt và mùa màng bội thu... Vương quốc Anh được kì vọng sẽ tránh được suy thoái và tăng trưởng ở mức 0,5%... IMF dự báo, các nước công nghiệp hóa nói chung dự kiến sẽ đạt mức tăng trưởng 1,5%, các nước đang phát triển và mới nổi 4%.

Khu vực đồng tiền chung châu Âu euro (Eurozone) và Liên minh châu Âu (EU) có thể sẽ quay trở lại tăng trưởng mạnh hơn ở mức 0,7% nhờ thúc đẩy chi tiêu tiêu dùng thực tế và đóng góp nhỏ từ ngoại thương.

Tại châu Á-Thái Bình Dương, năm 2024, "đất nước Mặt trời mọc" được dự báo tăng trưởng trên mức tiềm năng hơn 1%. Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc và Singapore dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh mẽ hơn vào năm tới…Theo dự báo, Brazil, Mexico và Nga cũng đi lên chậm hơn, trong khi Ấn Độ, các nước ASEAN, Trung Đông và Bắc Phi (do giá dầu thúc đẩy), phía Nam sa mạc Sahara của châu Phi và đặc biệt là Nam Phi, có thể sẽ đạt tốc độ tăng trưởng ngày càng cao.

Triển vọng năm 2024 sẽ có chiều hướng giống năm 2023. Các nước công nghiệp hóa sẽ có mức tăng khoảng 1,5% và các nước đang phát triển và mới nổi tăng khoảng 4%.

Về lạm phát, IMF dự báo lạm phát toàn cầu trong cả năm nay sẽ giảm từ gần 9% xuống dưới 7% và tiếp tục xuống dưới 6% trong năm tới. Tỉ lệ lạm phát trung bình ở các nước công nghiệp hóa và đang phát triển đã giảm xuống dưới 6%. Tuy nhiên, các ngân hàng trung ương ở Mỹ và châu Âu sẽ cần ít nhất đến năm 2025 để đưa tỉ lệ lạm phát xuống gần với mức mục tiêu…