Bạn đọc 14/08/2025 14:58
Thời gian gần đây, tại nhiều địa phương, xuất hiện các nhóm người lạ mặt len lỏi đến từng khu chợ, thôn xóm, tiếp cận NCT để mời chào tham gia các chuyến du lịch “0 đồng”. Bằng những lời quảng cáo hấp dẫn như được ăn uống, tham quan chùa chiền, khám sức khỏe miễn phí và nhận quà tặng giá trị, nhiều NCT đã hồ hởi đăng ký tham gia mà không hề biết rằng phía sau đó là một kịch bản lừa đảo được dàn dựng rất tinh vi.
Ông Nguyễn Vẻ, 75 tuổi, ở xã Đồng Châu, tỉnh Hưng Yên kể: “Họ về tận thôn xóm mời chào, nói rõ là đi du lịch miễn phí, được ăn uống, tham quan chùa chiền, lại còn tặng quà. Thấy hấp dẫn quá nên tôi cùng mấy người bạn đăng ký tham gia. Thế nhưng, chuyến đi miễn phí ấy thực chất chỉ là màn dạo đầu đã được dàn dựng bài bản. Sau khi tham quan vài địa điểm, đoàn xe chở chúng tôi đến một hội trường, nơi những “chuyên gia” bắt đầu buổi thuyết trình về các sản phẩm thực phẩm chức năng có công hiệu như “thần dược” chữa được “bách bệnh”, tăng cường tuổi thọ, đặc biệt dành riêng cho NCT; hay chăn, đệm, nồi áp suất... với những lời quảng cáo “có cánh” rằng “ngoại nhập”, có tính năng nổi bật. Đáng nói, các sản phẩm này không hề rẻ. Một chiếc đệm thông thường sau khi được “tô vẽ” thêm nhiều công dụng thần kỳ, được thổi giá lên tới 20-30 triệu đồng. Các loại thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc cũng được chào bán với giá gấp 5-10 lần thị trường. Bằng những chiêu trò tâm lý, đánh vào sự cả tin và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người già, nhiều người trong đoàn đã mua sản phẩm mà không hề hay biết mình đang bị lừa”.
 |
| “Du lịch 0 đồng” - Cái bẫy tinh vi nhắm vào NCT |
Cũng từng là một nạn nhân của những tour du lịch miễn phí, khi trao đổi với phóng viên, bà Vũ Thị Học, 70 tuổi, xã Xuân Giang, tỉnh Ninh Bình vẫn chưa hết bức xúc: “Tôi và ông xã được mời đi du lịch miễn phí lên thăm khu di tích Côn Sơn. Nhưng đi được một đoạn thì họ đưa vào một trung tâm bán hàng. Người dẫn chương trình nói năng ngọt xớt, bảo đây là cơ hội duy nhất để sở hữu sản phẩm quý. Ai không mua thì bị nhân viên gây sức ép, ánh mắt họ nhìn mình như “kẻ bủn xỉn” vậy. Cuối cùng, tôi mua một bộ nồi giá 6 triệu đồng, về nhà tìm hiểu mới biết ngoài chợ bán có 2 triệu đồng”.
Nhiều trường hợp khác còn rơi vào tình cảnh trớ trêu hơn, chẳng những mua phải hàng với chi phí cao gấp nhiều lần mà còn là hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Ông Nguyễn Hanh, 75 tuổi, xã Xuân Giang, tỉnh Ninh Bình chia sẻ: “Tôi bị thuyết phục mua một loại thuốc bổ xương khớp, họ nói là hàng nhập khẩu châu Âu. Tin tưởng, tôi mua 5 hộp hết 10 triệu đồng. Nhưng khi con cháu xem thì phát hiện là hàng trôi nổi, không có giấy phép, thậm chí nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe khi dùng”.
Về gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái, theo Cục Quản lý Thị trường, Bộ Công Thương, trong năm 2024, cả nước đã kiểm tra 68.280 vụ vi phạm, xử lý 47.135 vụ, với tổng số tiền xử phạt và thu ngân sách trên 541 tỉ đồng, trong đó có 178 vụ được chuyển điều tra hình sự. Tình trạng vi phạm trên thương mại điện tử đặc biệt nghiêm trọng: 3.124 vụ đã bị xử lý, trị giá hàng hóa vi phạm 34 tỉ đồng. Điều này cho thấy mức độ vi phạm ngày càng tinh vi, có tổ chức, trong đó chiêu trò du lịch trá hình là một mắt xích nguy hiểm.
Theo ghi nhận của phóng viên, thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi và chuyên nghiệp. Ban đầu, họ liên hệ với các hội NCT, ban quản lý thôn xóm, thậm chí giả mạo giấy mời từ các tổ chức từ thiện để tạo lòng tin. Các tour “du lịch 0 đồng” thường nhắm vào những người từ 60 tuổi trở lên, đặc biệt là những người về hưu, sống ở vùng nông thôn hoặc ngoại thành, ít tiếp cận thông tin trên mạng.
Trên thực tế, các đối tượng tổ chức “du lịch 0 đồng” thường mượn danh nghĩa các cơ quan, tổ chức, dùng chiêu trò “chương trình hỗ trợ sức khỏe cộng đồng” hoặc “ưu đãi đặc biệt dành cho hội viên NCT” để lấy lòng tin.
 |
Để tăng lòng tin của NCT, các đối tượng sẽ tặng những phần quà nhỏ “làm mồi” như chai dầu gió, khăn mặt để dụ dỗ người tham gia.
Các sản phẩm thường được “tô vẽ” lên rất nhiều công dụng thần kỳ, đặc biệt là với sức khỏe, thậm chí là chữa được nhiều loại bệnh tật nhằm đánh vào mong muốn bảo vệ sức khỏe của NCT.
Trong khi tổ chức các sự kiện mua hàng, các đối tượng sẽ gây áp lực tâm lý cho NCT bằng cách mời gọi họ lên sân khấu, khích lệ đám đông, thậm chí chia nhóm nhỏ để thúc đẩy việc mua hàng. Bên cạnh đó, áp đặt khung thời gian ngắn để tạo cảm giác cấp bách và mức giảm giá “cực sốc” khiến người mua không kịp suy nghĩ, cảm thấy được hời và nhanh chóng chốt mua.
Lãnh đạo Hội NCT nhiều địa phương chia sẻ: “Các đối tượng thường tổ chức sự kiện ngoài sự quản lý của chính quyền, thuê địa điểm tư nhân, di chuyển liên tục nên rất khó kiểm soát. Khi phát hiện ra thì sự việc đã rồi, nạn nhân chủ yếu là NCT ít tiếp cận công nghệ, dễ bị thuyết phục bởi những lời nói mời chào ngọt ngào”. Bên cạnh đó, tâm lý “ngại phiền phức”, e dè khiếu nại, tố cáo cũng là một rào cản khiến nhiều vụ việc không được tố giác kịp thời. Phần lớn người bị hại đều chọn cách “ngậm đắng nuốt cay”, cho rằng số tiền bị lừa không lớn hoặc ngại bị con cháu trách móc.
Trước thực trạng trên, các cơ quan chức năng, nhất là Bộ Công an đã có nhiều biện pháp ngăn chặn, cảnh báo từ sớm, kiểm tra, xử lý các vụ việc bán hàng kém chất lượng qua hình thức “du lịch 0 đồng”. Tuy nhiên, do các đối tượng liên tục thay đổi địa điểm, phương thức hoạt động nên việc phát hiện, xử lý gặp nhiều khó khăn.
Mặt khác, dù hành vi lừa đảo qua các tour “du lịch 0 đồng” có thể bị xử lý hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Tuy nhiên, do các giao dịch mua bán thường có giấy tờ ký kết tự nguyện, nên việc chứng minh ý đồ gian dối ban đầu là rất khó khăn cho cơ quan chức năng.
Chính vì vậy, để ngăn chặn những cái bẫy tinh vi này, điều quan trọng nhất là người dân, đặc biệt là NCT, cần hết sức nâng cao cảnh giác, không nên tham gia các chương trình không rõ ràng về đơn vị tổ chức.
Trước những diễn biến phức tạp của tình trạng lừa đảo này, nhiều địa phương đã tăng cường công tác tuyên truyền, khuyến cáo NCT nâng cao cảnh giác. Tại nhiều địa phương, các buổi sinh hoạt chuyên đề về phòng chống lừa đảo, nhận diện chiêu trò “du lịch 0 đồng” đã được Hội NCT phối hợp với Công an xã tổ chức định kỳ.
Ông Nguyễn Thanh Đúc, nguyên Chủ tịch Hội NCT xã Song Giang, huyện Gia Bình (nay là xã Đại Lai), tỉnh Bắc Ninh cho biết: “Chúng tôi đang vận động NCT nên tham khảo ý kiến con cháu và cán bộ Hội trước khi tham gia bất kỳ chương trình nào. Đồng thời, Hội cũng đã thành lập nhóm cộng tác viên để nắm bắt tình hình, kịp thời phát hiện và báo cáo các cơ quan chức năng về những hoạt động có dấu hiệu nghi vấn. Bên cạnh đó, Hội NCT xã cũng thường xuyên tổ chức các hội nghị quán triệt tới từng hội viên, kiên quyết không tham gia các chương trình “du lịch 0 đồng” trá hình nhằm bảo vệ quyền lợi và sự an toàn cho NCT”.
“Du lịch 0 đồng” thực chất là cái “bẫy” được dàn dựng công phu để chiếm đoạt tiền bạc của NCT. Khi những người già trở thành mục tiêu của các chiêu trò lừa đảo, hậu quả không chỉ là thiệt hại về vật chất mà còn là sự tổn thương về tinh thần. Để ngăn chặn tình trạng này, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ chính quyền, các cấp Hội NCT và quan trọng nhất là sự tỉnh táo, đề cao cảnh giác của mỗi người. Bởi lẽ, những kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi, chỉ có sự tỉnh táo, sáng suốt của mỗi người mới là hàng rào bảo vệ tốt nhất.
