Kênh sinh lời bền vững hay ẩn chứa rủi ro của người cao tuổi?

“Ban đầu con cái cũng lo lắm, sợ cha mẹ tuổi già rồi lại ôm việc. Nhưng tôi nghĩ nếu gửi ngân hàng thì lãi suất chỉ tầm 5- 6%/năm, trong khi nhà trọ cho thuê mỗi tháng tôi thu về gần 30 triệu đồng, chưa kể giá trị đất vẫn tăng”, bà Ngoan cười hiền. Giờ đây, mỗi tháng ngoài khoản lương hưu gần 9 triệu, vợ chồng bà có thêm nguồn thu ổn định, đủ chi tiêu và dành một phần nhỏ giúp con cháu. “Quan trọng là có việc để làm, để còn thấy mình vẫn có ích”, bà Ngoan nói.

“Xu hướng” mới của người về hưu

Theo báo cáo của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), trong 2 năm trở lại đây, nhóm khách hàng trên 55 tuổi chiếm hơn 20% lượng giao dịch mua bất động sản cho thuê tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh - con số tăng gấp đôi so với giai đoạn trước dịch. Động lực chính, theo VARS, là do người cao tuổi có xu hướng chuyển dòng tiền nhàn rỗi từ tiết kiệm sang tài sản cố định, nhất là trong bối cảnh lãi suất ngân hàng giảm.

Bà Phạm Thị Lan, 64 tuổi, phường Đại Mỗ, TP Hà Nội là một ví dụ khác. Sau khi bán căn hộ cũ tại Giảng Võ, bà dùng tiền mua hai căn hộ studio ở khu vực Mễ Trì để cho thuê lại qua ứng dụng trực tuyến. “Tôi không có sức để kinh doanh lớn, nhưng vẫn muốn đồng tiền của mình sinh lời. Bất động sản cho thuê giúp tôi yên tâm hơn chứng khoán hay vàng, vì nhìn thấy, cầm nắm được”, bà Lan chia sẻ. Mỗi tháng, hai căn hộ mang lại cho bà gần 15 triệu đồng tiền thuê, trừ chi phí bảo dưỡng và quản lý, bà vẫn lãi hơn gửi ngân hàng. “Nhưng quan trọng nhất là mình thấy vui khi có việc để bận rộn, được tiếp xúc với người thuê, được cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa”, bà nói.

Ở tuổi 70, bà Ngô Thị Nhung, ở phường Cầu Giấy vẫn đều đặn ghi chép sổ thu - chi từng tháng cho chục căn hộ mini của mình. Bà kể: “Hồi còn trẻ đi làm kế toán, tôi mê con số lắm. Giờ có việc tính toán, quản lí thu nhập, thấy đầu óc minh mẫn hơn hẳn”.

Nhiều chuyên gia tâm lý cho rằng, đầu tư nhỏ phù hợp giúp NCT duy trì cảm giác chủ động, tự tin và kết nối xã hội, giảm nguy cơ trầm cảm hay cô đơn sau nghỉ hưu. Điều quan trọng là chọn mức đầu tư vừa sức, không quá áp lực. Tiền sinh lời là một chuyện, còn tinh thần minh mẫn, vui vẻ mới là lợi nhuận lớn nhất.

Cẩn trọng với “bẫy đầu tư” và những rủi ro tiềm ẩn

Theo các chuyên gia tài chính, đầu tư bất động sản cho thuê là kênh tương đối an toàn với NCT, bởi mang lại dòng tiền ổn định, ít biến động, nhưng cũng không ít rủi ro nếu thiếu kiến thức. Không nên nghĩ rằng cứ có đất là làm nhà trọ, có tiền là mua căn hộ cho thuê. NCT thường có vốn tích lũy ổn định nhưng lại yếu về khả năng quản lí, đánh giá rủi ro. Vì vậy, việc chọn vị trí, pháp lí và mô hình phù hợp là điều bắt buộc. Quan trọng hơn, NCT nên coi đây là hình thức đầu tư giữ giá trị tài sản và tạo dòng tiền, chứ không phải “đánh quả”.

5 nguyên tắc cho NCT đầu tư BĐS cho thuê - Chỉ dùng tiền nhàn rỗi, tránh vay mượn hay thế chấp lớn. - Xác minh pháp lí, quy hoạch trước khi mua. - Tính toán kĩ dòng tiền thực tế: sau khi trừ chi phí, thuế, bảo trì. - Kí hợp đồng thuê rõ ràng, có điều khoản xử lí vi phạm. - Nhờ con cháu hoặc đơn vị uy tín hỗ trợ quản lí, tránh quá tải hoặc bị lừa.

Tuy nhiên, không ít trường hợp “tiền mất - tật mang”. Ông Trần Văn Sỹ, 66 tuổi, ở phường Hoàng Mai, TP Hà Nội kể lại bài học nhớ đời: “Tôi mua lô đất được rao là “gần khu công nghiệp”, xây nhà trọ xong thì mới biết khu đó quy hoạch treo, đường vào nhỏ, người thuê thưa thớt. Mất hơn nửa vốn”.

Ngoài ra, rủi ro từ người thuê (nợ tiền, làm hư hại tài sản), chi phí bảo trì và biến động giá cũng là điều cần lường trước. “Tốt nhất, NCT nên chọn hình thức cho thuê dài hạn, hợp đồng rõ ràng và có bảo hiểm tài sản”.

Theo chuyên viên bất động sản Trần Hải, Công ty môi giới BĐS Trần Thịnh Phát cho biết, NCT thường dễ tin lời quảng cáo hoặc đầu tư theo lời rủ rê. “Nhiều dự án không có pháp lí rõ ràng, chưa được cấp sổ, hoặc hạ tầng chưa hoàn thiện. Khi đầu tư, nên nhờ con cháu hoặc luật sư thẩm định hồ sơ, kiểm tra quy hoạch và giấy tờ công chứng. Đừng vội vàng vì sợ “mất cơ hội”, chuyên viên Hải cảnh báo…

Từ những câu chuyện của các nhà đầu tư cao tuổi cho thấy, đầu tư bất động sản cho thuê không chỉ là bài toán kinh tế, mà còn là cách sống tích cực của tuổi già. “Tiền có thể sinh lời, nhưng điều quý nhất là cảm giác mình vẫn còn làm được điều gì đó có ích”, bà Ngoan phấn khởi chia sẻ.