Khi nghỉ hưu “khởi nghiệp” nghề mới

Ông Nguyễn Trọng Luân cho biết, ông từng là vận động viên môn bóng bàn phong trào. Ngày trẻ ông đi thi suốt, sau khi nghỉ thi đấu và sau ngày nghỉ hưu, ông nhớ bóng bàn lắm. Khi phường mở lớp thể thao, trong đó có môn bóng bàn, ông tham gia hướng dẫn những người yêu bóng bàn trong phường. Lúc đầu chỉ nghĩ cho vui, ai ngờ giờ thành nghề do có nhiều người ham chơi bóng bàn.

Mỗi ngày ông dạy hai buổi, mỗi buổi 1,5 giờ, đủ sức khỏe mà không quá áp lực. Thu nhập 4-6 triệu đồng/tháng, giúp ông có thêm khoản chi tiêu nhỏ mà không phụ thuộc con cái. Nhưng điều đáng giá nhất theo ông không phải tiền, mà là cảm giác mình vẫn còn hữu ích.

Nhiều NCT vẫn giữ thói quen chơi bóng bàn hằng ngày để giữ sức khỏe. Chuyển sang dạy chỉ là bước tiếp theo tự nhiên khi họ có kinh nghiệm, có thời gian và có mong muốn cống hiến.

Tại nhiều lớp bóng bàn, NCT không chỉ làm tốt vai trò của một HLV mà còn truyền lửa giúp cộng đồng khoẻ mạnh và gắn kết hơn.

Còn bà Phạm Thúy Hòa, 62 tuổi, một cựu vận động viên đội tuyển bóng bàn thành phố, cũng chọn cách mở lớp tại khu chung cư nơi bà sinh sống. “Dạy mấy đứa trẻ là vui lắm. Chúng lanh lợi, ham học, mỗi buổi lại tạo ra một năng lượng mới”, bà kể. Một lớp 6 học viên đủ giúp bà duy trì niềm vui mà không quá mệt…

Sự trở lại của phong trào bóng bàn

Trong vài năm trở lại đây, bóng bàn phát triển mạnh ở cả đô thị lẫn nông thôn. Số lượng bàn bóng được lắp đặt trong các khu đô thị mới, trường học, công ty ngày càng tăng. Bởi, đây là môn thể thao rẻ, ít tốn diện tích, không yêu cầu điều kiện sân bãi lớn. Đặc biệt sau Covid-19, khi nhu cầu tập luyện nhẹ để tăng sức đề kháng tăng mạnh, bóng bàn càng trở thành lựa chọn phổ biến.

Điều này kéo theo nhu cầu huấn luyện viên bóng bàn ngày càng cao. Tuy nhiên, lực lượng trẻ có kinh nghiệm lại chưa nhiều, nhất là ở các lớp cơ bản. Trong khi đó, NCT lại có lợi thế về kĩ thuật nền tảng vững, được rèn luyện từ các phong trào mạnh; họ giàu kinh nghiệm thi đấu; kiên nhẫn và phù hợp với học viên nhỏ tuổi hoặc mới bắt đầu. Tại nhiều trung tâm thể thao thậm chí ưu tiên tuyển huấn luyện viên trên 55 tuổi cho lớp thiếu nhi, trẻ sơ cấp hoặc nhóm người lớn tập dưỡng sinh thể thao.

Còn ở các vùng nông thôn, nghề này càng có giá trị: Chỉ cần một bàn bóng đặt ở nhà văn hóa xã là lớp học có thể vận hành. Nhiều NCT nhờ đó có thêm thu nhập ổn định 2-4 triệu/tháng - mức thu nhập khá với họ.

Giá trị cộng đồng

Điều đáng nói nhất về nghề dạy bóng bàn của NCT chính là giá trị cộng đồng mà nó tạo ra. Ở nhiều khu dân cư, lớp bóng bàn trở thành nơi trẻ em rèn kỉ luật, tập trung, kiên trì; người trung niên tìm giải pháp giảm căng thẳng; NCT duy trì sức khỏe và sự gắn kết xã hội; cư dân trong tòa nhà có thêm hoạt động giao tiếp lành mạnh.

Ông Nguyễn Trọng Luân chia sẻ: “Không chỉ dạy đánh bóng, đôi khi tôi dạy cho tụi nhỏ cách kiềm chế cảm xúc, cách tôn trọng đối thủ, cách tập trung. Đó là những thứ thể thao mang lại, và người già như tôi coi việc truyền lại những điều đó là trách nhiệm”.

Ông Luân cũng cho biết thêm, điểm thú vị của nghề dạy bóng bàn là sự đa dạng của học viên. Ở lớp của ông, ngoài các bé tiểu học còn có những người 45-55 tuổi đến tập để cải thiện sức khỏe, giảm stress. Điều đặc biệt là họ thích học với người lớn tuổi hơn, vì cảm giác “an toàn, kiên nhẫn và không áp lực”…

Tại nhà văn hoá phường Thanh Xuân, TP Hà Nội, ông Trần Văn Bằng, 65 tuổi cho rằng, nhiều người đến lớp không đơn thuần để học kĩ thuật, mà để tìm sự kết nối. NCT thường kể chuyện đời, học viên thì hỏi thêm về sức khỏe, dinh dưỡng. Một sân bóng nhỏ bỗng trở thành không gian giao tiếp đa thế hệ.

Theo các chuyên gia thể thao phong trào nhận định, vai trò xã hội của những NCT như một dạng “trụ cột mềm” ở các lớp thể thao cộng đồng: Vừa dạy thể thao, vừa gắn kết người học, vừa truyền tinh thần sống tích cực.

Dù có nhiều lợi ích, song, nghề dạy bóng bàn vẫn đặt ra không ít khó khăn. Với NCT, một buổi dạy 2-3 học viên liên tục cũng đủ khiến họ mệt mỏi. Các vấn đề đau khớp, đau vai, huyết áp không ổn định là rủi ro thường gặp. Bên cạnh đó, nhiều trung tâm yêu cầu huấn luyện viên biết quay video phân tích cú đánh, sử dụng máy bắn bóng hoặc ứng dụng đo tốc độ. Do đó, nhiều NCT lúng túng với các thiết bị này… Tuy vậy, những thách thức này không làm giảm sức hút của nghề. NCT đang tìm cách thích ứng dần với nghề bằng việc dạy lớp nhỏ hơn, liên kết với các huấn luyện viên trẻ, tập luyện để duy trì thể lực…

Có thể thấy, giữa nhịp sống đô thị nhiều áp lực, những lớp bóng bàn nhỏ nhưng ấm áp ấy khiến NCT được trao thêm cơ hội và niềm tin, họ không chỉ làm tốt vai trò của một huấn luyện viên phong trào, mà còn trở thành những “người truyền lửa” giúp cộng đồng khỏe mạnh và gắn kết hơn. Đây cũng là hướng đi giàu ý nghĩa cho tương lai, khi xã hội ngày càng coi trọng sức khỏe, tinh thần và sự đóng góp của NCT vào các hoạt động đời sống.