Lão nông Cơ Tu và rượu cần Phú Túc

Già làng Đinh Văn Trí, 72 tuổi, Chi hội trưởng NCT thôn cho hay, ngày trước nhà nào cũng có vài ché rượu cần để sử dụng trong những dịp cúng bái, hiếu hỉ. Lễ hội cơm mới, người Cơ Tu quây quần tại nhà Gươl cùng uống rượu cần và hát lí, nói lí. Cách đây ba năm, thôn có 8 hộ sản xuất rượu cần nhưng sau 1 - 2 năm thì không trụ nổi do thiếu kiên nhẫn và thiếu vốn. Chỉ có lão nông Lê Văn Nghĩa quyết tâm “bám trụ” giữ nghề đến nay. Nếu ai một lần nếm thử loại rượu “đặc sản” này, ắt hẳn sẽ cảm nhận được hương vị thơm nồng của men rượu hòa quyện với cái tâm, tình của người nấu.

Già Nguyễn Văn Cần, 74 tuổi, tâm sự: “Rượu cần là nét văn hóa không thể thiếu của người Cơ Tu. Để có rượu cần hảo hạng, phải dùng loại nếp huyết có màu đỏ thẫm đồ lên, ủ với men rượu được làm bằng bột gạo trộn với các loại rễ và lá rừng hong trên giàn bếp. Rượu cần Phú Túc mang hương vị rất riêng là nhờ sử dụng một số lá cây bản địa và nguồn nước suối trong lành, tinh khiết chảy qua khu rừng gỗ hương bao la nên rượu rất thơm ngon…”.

Rượu cần Phú Túc trong Lễ hội Văn hóa của người Cơ Tu.

Theo lão nông Lê Văn Nghĩa, để làm được rượu ngon, ngoài bí quyết gia truyền, phải biết chọn nếp rẫy ngon, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, nguồn nước tinh khiết, không phèn. Men làm rượu phải lấy nơi có uy tín và thương hiệu. Nếp ngâm tối thiểu 12 giờ đồng hồ, rồi vo cho sạch để khỏi bị chua. Sau đó hong chung nếp với trấu đã được rửa sạch cho chín đều, dỡ ra trải nguội, trộn men, ủ từ 12 - 24 giờ ngoài trời, bỏ vô ché ủ tiếp hàng tháng thì mới uống được... Giá bán hiện nay, tùy theo thể tích, mỗi ché 4 - 6 lít có giá từ 300.000 đồng trở lên. Ông nhẩm tính, năm 2018, ông sản xuất khoảng 1.200 ché rượu, trừ chi phí lãi hơn 50 triệu đồng. Thu nhập đó là không nhỏ đối với người dân miền núi. D?p Tết Canh Tý, gia đình ông sản xuất khoảng 1.000 ché rượu cần phục vụ người dân và khách du lịch.

Lão nông Lê Văn Nghĩa là nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi, luôn gương mẫu, tiên phong ứng dụng tiến bộ kĩ thuật, đưa cây, con giống mới. Với diện tích 10ha rừng, 0,5ha vườn, ông trồng bưởi, tiêu, đu đủ, dứa, tre lấy măng; nuôi 10 con heo thịt…, trung bình mỗi năm thu nhập gần 100 triệu đồng. Với uy tín, nhiệt tình, tận tụy với dân làng, từ năm 2017 đến nay, ông được tín nhiệm giữ chức Bí thư Chi bộ thôn Phú Túc.

Bà Nguyễn Thị Lý, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Phú cho hay, “Rượu cần Phú Túc” sẽ được chính quyền xây dựng thành sản phẩm OCOP đặc trưng của đồng bào Cơ Tu, góp phần nâng cao thu nhập và bảo tồn những nét đẹp mang giá trị truyền thống của người dân nơi đây. Điều đáng phấn khởi nữa là “Làng rượu cần Phú Túc” nằm trên Quốc lộ 14G là tuyến đường nối liền các khu du lịch sinh thái nổi tiếng như Ngầm Đôi, Núi Thần Tài, Suối Hoa, Hòa Phú Thành, Lái Thiêu… nên sản phẩm rượu cần sản xuất ra dễ dàng tiêu thụ.

Giờ đây, sản phẩm “Rượu cần Phú Túc” đã được các ngành chức năng cấp Giấy chứng nhận bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và tặng danh hiệu “Cúp Vàng thương hiệu chất lượng cao năm 2017”.