người Cơ Tu

Những bản làng Cơ Tu ẩn mình giữa mây trời và cây rừng của đại ngàn Trường Sơn, vẫn còn vẹn nguyên một di sản tinh thần đặc sắc - nghệ thuật nói lí, hát lí (p’rá pr’ma-têng bhanoóch); một hình thức ứng khẩu thông minh, mà còn là nơi tinh hoa trí tuệ, tình cảm và bản sắc của người Cơ Tu.

Khi những cơn gió đầu Hè bắt đầu thổi về dãy Trường Sơn hùng vĩ, chúng tôi theo chân của đoàn cán bộ văn hóa ngược lên bản làng người Cơ Tu, để được tham dự lễ hội “Tatrai” - một nghi lễ nông nghiệp độc đáo - được phục dựng tại thôn Ban Mai, xã Ba, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam.

Ẩn mình trong dãy Trường Sơn hùng vĩ ở miền Tây Quảng Nam, người Cơ Tu lưu giữ và phát huy những giá trị văn hóa độc đáo qua từng nghi lễ truyền thống.

Giữa những ngọn núi ở thôn Phú Túc, xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng, già làng Đinh Văn Trí như một biểu tượng sống động của sự cống hiến trọn đời cho quê hương.

Ở trên miền biên viễn với đa phần là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS), việc phát triển kinh tế để giảm nghèo là vô cùng khó khăn nếu không có trợ lực từ những chính sách của nhà nước...

Người Cơ Tu cũng như các dân tộc khác trên dãy Trường Sơn có tập tục “cà răng, nhuộm răng, căng tai” để làm “đẹp” cơ thể mình. Các bậc cao niên người Cơ Tu cho biết: Ngoài chức năng “thẩm mĩ” ra, tục “cà răng - căng tai” được thực hiện khi con người đã trưởng thành.

Trong gia đình người Cơ Tu ở các huyện miền Tây Quảng Nam, như Tây Giang, Nam Giang, Đông Giang,... thường thấy chiếc mâm đan bằng mây và lồ ô khá đẹp. Chiếc mâm mây tiếng Cơ Tu là Apớ, được dùng để đặt thức ăn khi dọn cơm.

Nếu Tây Bắc có chợ phiên thì Tây Giang có chợ "5 nghìn đồng" cực đặc sắc. Qua thời gian, chợ chiều 5 nghìn đồng đã không chỉ là chợ mà còn là điểm dừng chân của nhiều du khách…

Mỗi dịp lễ hội hay đón chào năm mới, người Cơ Tu lại nô nức với “vũ hội trống chiêng”.

Chúng tôi đến thôn Phú Túc, xã Hòa Phú, huyện Hòa Vang, TP Đà Nẵng vào một ngày cuối năm, thấy hương rượu thơm nồng khi bước vào cơ sở chế biến rượu cần Cơ Tu của lão nông 66 tuổi Lê Văn Nghĩa.