Phường Kỳ Trinh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh: Hủy hoại hàng vạn cây xanh của dân, nhằm mục đích gì?

Chính quyền sao làm điều kì lạ?

Bà Nguyễn Thị Thỏa có trên 4.000m2 đất màu, năm 2014, bà cho trồng toàn cây keo lai, nay đã được 5 tuổi, cây cao 12 mét, đường kính gốc trên dưới 20cm, bà dự định sang năm thu hoạch bán đi, phần trả nợ ngân hàng, phần trả nợ cô bác. Ai ngờ, Chủ tịch Đông cho hạ sát không sót một cây. Ông Nguyễn Văn Xuyên mở cánh cửa phía Tây ngôi nhà nói: “Ở đây, mùa hè nắng như đổ lửa, lại thêm gió Lào mang hơi nóng hầm hập về. Khoảnh đất 2.000m2 này, tôi trồng 2.000 cây tràm, dự định 20 – 30 năm sau mới tính, vừa để che nắng, cản gió Lào về mùa hè, ngăn gió chướng mùa đông, đồng thời bấy giờ cây lớn, bán làm gỗ rất được giá. Loại cây này chóng lớn, dễ trồng, phù hợp với mọi đất đai, thổ nhưỡng... Nhưng Chủ tịch Đông muốn tỏ rõ năng lực hơn người, đã cho đốn hạ sạch sành sanh”. Nhà giáo nghỉ hưu Nguyễn Văn Yên, 81 tuổi, cho biết: “Tôi có 4.000m2 đất, khai hoang năm 1980, năm 2000 tôi trồng bạch đàn, đã khai thác nhiều lần, lần khai thác sau cùng đã 4 năm, cây tái sinh mỗi gốc 2 - 3 chồi, cây nào cũng thẳng tắp. Ai ngờ, Chủ tịch UBND phường mang cả trăm quân đến, chỉ một hồi là vườn cây bị đốn sạch trơn…”.

Vườn cây bị hủy hoại đến tan hoang

Anh Trần Đức Tính cho biết, hôm ấy vợ chồng anh đi vắng, về nhà nghe hàng xóm mách, anh vội ra xem thì mảnh vườn 1ha, trồng trên 5.000 cây, đường kính trên dưới 10cm, bị đốn hạ nằm ngổn ngang. Anh đau sót, uất nghẹn mà không biết kêu ai. Ông Nguyễn Văn Song, Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường có 2 ha đất màu, năm 2016 ông trồng toàn cây tràm. Ông nói: “Cây này thật quý, trồng là sống, đất xấu mấy cũng thích nghi, đã thế hiệu quả kinh tế lại rất cao, cây lâu năm làm gỗ rất tốt, cây 5 - 6 tuổi làm trụ chống giàn cốp-pha hoặc băm dăm xuất khẩu làm bột giấy. Đây là cây xóa đói giảm nghèo, làm giàu rất nhanh… Vườn cây của tôi phát triển rất thuận lợi, thoắt đã thành rừng. Ai ngờ, UBND phường cho chặt hạ mất 1.200 cây mà không cho biết lí do gì?”.

Lãnh đạo địa phương mù luật, làm hại dân

Nhằm đối phó dư luận, UBND phường trưng ra một văn bản, nêu một loạt thông báo nghiêm cấm trồng cây tại nơi bị coi là đất nghĩa địa. Nhưng ở đây, mồ mả cũ, rải rác xen giữa đất canh tác, đâu phải nghĩa địa? Mấy chục năm nay có nghĩa địa tập trung rồi, ở đây không còn mồ mả mới. Nhưng nếu ai đó trồng cây lên mộ người khác, thì sẽ xảy ra tranh chấp, mà thực tế không hề có tranh chấp. Để hỗ trợ cho văn bản mờ ám đó, UBND phường còn đưa ra một bản đồ không ngày, tháng, năm; không người kí; không con dấu, trong đó khoảng 65% diện tích ghi là đất của xã (nay là phường). Dân cho biết, hầu hết đất trong các khu vực này là đất canh tác. Xã làm gì có đất mà lại nhiều như thế? Nếu là đất của xã, sao lại chồng lên đất của dân? Và, nếu đất của xã, thì cấp nào giao, quyết định giao từ bao giờ, ai kí, giao để làm gì, nguồn gốc đất ở đâu mà có?

Điều 101 Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Đất không có giấy tờ… nhưng sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2014 thì được công nhận quyền sở hữu nhà, quyền sử dụng đất và mọi tài sản gắn liền trên đất, mà không phải nộp tiền sử dụng đất”. Ở đây, đất chưa có sổ đỏ là lỗi của chính quyền, nhưng không chỉ trước ngày 1/7/2014, mà đã sử dụng trước cả ngày 15/10/1993. Như vậy, căn cứ vào đâu để cấm dân trồng cây trên đất mà họ đã sử dụng ổn định, trong khi Luật Đất đai lại thừa nhận? Chính quyền vô cớ hủy hoại cây trồng của dân, rồi biện hộ là trồng trái phép trên đất nghĩa địa, đất của xã v.v… là không đúng. Trồng cây trái phép là trồng trên đất mới lấn chiếm, nhưng dân trồng cây trên đất đã sử dụng ổn định hàng chục năm, sao lại bảo là trái phép? Nhưng dù đất sử dụng trái phép, thì chính quyền cũng không được phép hủy hoại cây trồng, mà phải có quyết định cưỡng chế của cơ quan có thẩm quyền. Trước hết yêu cầu chủ vườn cây phải tự thu hoạch cây để trả lại đất. Nếu quyết định đúng thì dân chấp hành, nếu sai thì họ có quyền khiếu nại, hoặc khởi kiện, chứ không phải huy động hàng trăm người phá hoại của dân, bất chấp pháp luật.

Một góc vườn cây bị hủy hoại

Cần khởi tố vụ án hủy hoại tài sản công dân

Theo ước tính của người dân, ít nhất có 3,5 vạn cây từ 2 đến 5 tuổi bị hạ sát. Nếu mỗi cây giá 50.000 đồng, thiệt hại khoảng 1,7 tỉ đồng. Đề nghị cơ quan có thẩm quyền sớm khởi tố vụ án “Hủy hoại tài sản công dân” với số lượng lớn. Tuy nhiên, khoản tiền này, ông Đông và UBND phường có thể bồi thường được, nhưng môi trường là vô giá, không thể tính được bằng tiền. Mỗi cây xanh dù nhỏ cũng rất quý, vậy mà hàng vạn cây bị hủy hoại chỉ vì cán bộ kém hiểu biết, kém đức tài. Đã 47 ngày, chưa thấy cơ quan có trách nhiệm lên tiếng về hành vi hủy hoại cây của phường Kỳ Trinh, do Chủ tịch UBND phường Nguyễn Huy Đông chỉ huy.

Theo điều tra của phóng viên, có 17 hộ bị UBND phường hủy hoại cây trồng. Tuy nhiên, khi phóng viên đến tìm hiểu, rất nhiều người trong số họ lại tỏ ra… bình thường. Khác với ban đầu, khi điện thoại cho phóng viên, ai cũng bức xúc, phẫn nộ, sao bây giờ nhiều người lại hiền lành “dễ thương” đến thế? Hỏi ra mới biết, có 2 trường hợp: Một, người bị hại là đảng viên, đã được tổ chức “làm công tác tư tưởng”, nên họ sẵn sàng hi sinh quyền lợi của gia đình vì “uy tín” của chính quyền. Hai, một số người nghe nói là được “đi đêm”, xin lỗi nên “bớt giận làm lành”. Nhưng không phải mọi người bị hại đều được xin lỗi, đi đêm hay được làm công tác tư tưởng. Tuy nhiên, vấn đề không phải chỉ xin lỗi, được người bị hại bỏ qua là xong, vì ngoài giá trị về kinh tế có thể tính được bằng tiền, thì môi trường, màu xanh giá trị bao nhiêu, cái đó mới là vô giá, làm sao lấy lại được cho xã hội? Và, nếu những sai phạm kể trên được cho qua, thì nhận thức về xã hội, về pháp luật, về đạo lí v.v… của Đảng bộ, HĐND, UBND, MTTQ và của từng cán bộ có chuyển biến, có tiến bộ lên hay không? Nếu có thì bằng cách nào?

Tờ bản đồ không ngày, tháng, năm; không người kí; không đóng dấu

Đề nghị UBND thị xã Kỳ Anh chỉ đạo thống kê thiệt hại của từng hộ dân, buộc UBND phường Kỳ Trinh phải bồi thường, nếu ai được xin lỗi, sẵn sàng bỏ qua, không nhận bồi thường là quyền của họ. Vụ việc đã bộc lộ trình độ, phẩm chất, đức, tài. Qua đó, Đảng bộ và chính quyền cấp trên biết mà đánh giá, xử lí, cơ cấu cán bộ.