Qua đại dịch tạo động lực thay đổi tích cực cho tương lai

Xu hướng số hóa lên ngôi

Trước đại dịch, câu chuyện phát triển kinh tế online trên thế giới được bàn luận và nhìn thấy trước nhưng còn chậm. Chỉ đến khi phải giãn cách xã hội quá dài người dân mới quen dần và hình thành tập quán mới trong tham gia nền kinh tế online. Việc mua bán, đặt hàng, giao dịch, sử dụng dịch vụ giáo dục, thể dục thể thao, y tế, truyền thông qua online trở nên phổ biến. Hàng loạt các loại hình phục vụ cuộc sống như điện ảnh, truyền thông, nghệ thuật… thay đổi theo xu hướng số hóa trên các môi trường internet.

Trong hoạt động doanh nghiệp, do có thời gian quá dài bắt buộc làm việc tại nhà sẽ giúp các giao tiếp online trở thành thói quen. Chắc chắn hàng loạt cửa hàng ảo, văn phòng ảo, showroom ảo, hội chợ triển lãm ảo... Thậm chí những sản phẩm nông nghiệp do nông dân NCT sản xuất ra cũng được giao bán trên mạng, đặc biệt trong những ngày thực hiện giãn cách xã hội theo chỉ thị 16, NCT vẫn bán được hàng qua mạng, sẽ hình thành sau đại dịch giúp các hoạt động trở nên thuận tiện, giảm thiểu chi phí và an toàn hơn.

Lịch sử đã chứng minh, sự đổi mới mạnh mẽ thường được tạo ra và phát triển trong thời kì khủng hoảng. Qua đại dịch, nhu cầu tiêu dùng những sản phẩm xanh, thân thiện môi trường sẽ tác động đến hướng đầu tư bảo vệ môi trường và an toàn cho sức khỏe con người. Trên khắp thế giới, các doanh nghiệp đang phải tự làm mới, tự xoay chuyển để tìm ra hướng đi mới, làm ra những sản phẩm có khả năng tái sinh và tiến tới nền kinh tế tuần hoàn.

Chắc chắn sau đại dịch, nhu cầu sống ở ngoại ô, vùng biển, vùng núi nơi không khí trong lành, gần gũi thiên nhiên, mật độ dân cư thấp sẽ là xu hướng mà không chỉ nguời giàu có mà cả người dân bình thường sẽ hướng đến. Hướng đầu tư bất động sản qua đó cũng chuyển dần sang những vùng ngoại ô hay các tỉnh thành gần gũi với thiên nhiên. Xu hướng du lịch cũng thay đổi mạnh mẽ. Chắc chắn du khách sẽ hạn chế tới các nơi du lịch đông đúc, ồn ào mà chuyển tới các khu du lịch sinh thái ngoài hải đảo, các bãi biển hoang sơ hay vùng cao nguyên.

Hàng nông sản gửi cho người cao tuổi ở TP.HCM.

Cơ hội để đánh giá đúng tình hình kinh tế - xã hội

Làn sóng người lao động ở các thành phố lớn về quê sẽ gây mất mát lực lượng lao động trong tương lai cho doanh nghiệp ở các đô thị lớn sau đại dịch. Tuy nhiên, việc này có tác động tích cực làm giảm áp lực về số lượng dân tại những thành phố lớn và hạ tầng đô thị, chuyển dịch lực lượng lao động để phát triển các vùng nông thôn. Từ đó, các nhà đầu tư sẽ mạnh dạn hơn cho việc mở nhà máy, cơ sở kinh doanh, phát triển bất động sản tại khu vực nông thôn. Trước đại dịch, người ta lo ngại việc dồn nguồn lực phát triển cho đô thị lớn làm mất sự cân bằng. Nay đại dịch đang tạo ra sự cân bằng hơn cho việc phát triển kinh tế đồng đều giữa các vùng nông thôn và thành thị.

Đại dịch có thể ví như lửa thử vàng, thử thách tài năng, bản lĩnh và nhân cách của các vị lãnh đạo từ Trung ương tới tỉnh, huyện, xã, thôn… Bên cạnh những lãnh đạo đã thể hiện hết lòng vì dân thì cũng để lộ ra những quan chức yếu kém năng lực, không dám chịu trách nhiệm dẫn tới hậu quả lớn. Chính qua cơn đại dịch là lúc để sàng lọc đội ngũ công chức yếu kém và hình thành đội ngũ công chức năng lực hơn sau đại dịch.

Các hoạt động quản lí Nhà nước cũng bắt buộc chuyển sang số hóa từ ngay trong đại dịch. Việc này sẽ giúp cho hoạt động bộ máy Nhà nước không chỉ hiệu quả hơn mà còn minh bạch hơn và ngăn chặn tham nhũng. Vai trò, vị thế của các tổ chức chính trị xã hội các cấp như cấp ủy Đảng, chính quyền, các Hội Cựu chiến binh, Phụ nữ, Nông dân, Chữ thập đỏ, Người cao tuổi (NCT)… các tổ chức Công đoàn, Đoàn Thanh niên… cũng được thử thách và khẳng định trông qua các hoạt động phòng chống dịch.

Đại dịch đang giúp Việt Nam thấy rõ hơn đâu là những người bạn thực sự tốt. Những câu chuyện Mỹ, Nhật, châu Âu đã nhanh chóng khẩn trương viện trợ liên tục vô điều kiện hàng triệu liều vaccine và thuốc chữa bệnh, trang thiết bị y tế... cho Việt Nam trong lúc hoạn nạn. Những nhà lãnh đạo cấp cao vẫn sang thăm Việt Nam để có những hợp tác hỗ trợ trong lúc ta khó khăn. Trái lại, cũng thấy những nước sử dụng các chiêu bài ngoại giao vaccine để ép buộc, tập trận ở các vùng biển Việt Nam trong khi ta đang lo chống dịch trong nước. Đây là điều tích cực để Việt Nam nhận ra những người bạn tốt trong quan hệ quốc tế.

Chủ động nắm bắt cơ hội

Đại dịch tạo ra cơ hội tích cực, nhưng không có nghĩa là chúng ta chờ cơ hội xuất hiện một cách bị động mà phải tích cực chuẩn bị, tạo ra cơ hội để nắm bắt.

Chẳng hạn, người lao động cao tuổi có những trang trại nuôi trồng, họ muốn được tiếp cận với công nghệ số để được tiêu thụ sản phẩm một cách chủ động. Họ mong được Chính phủ quan tâm, hướng dẫn để tiếp cận công nghệ thông tin thành thạo, nhưng không có nghĩa là NCT cứ thụ động ngồi chờ mà phải tự thân vận động để tiếp cận. Ngoài tự học hỏi công nghệ thông tin hay được con cháu hướng dẫn, NCT cần được tham gia các lớp tập huấn do chính quyền, ngành chức năng tổ chức. Để việc này đạt hiệu quả, Hội NCT các cấp cần làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương nắm được nhu cầu của NCT và có những giải pháp đáp ứng phù hợp.

Các vấn đề về việc làm ở thành phố và nông thôn sau đại dịch cùng làn sóng chuyển dịch lao động và dân cư từ thành thị về nông thôn cũng là nội dung phải chú ý. Người dân trở về làm gì nếu đất đai không còn? Nếu không có công việc, hoặc công việc mang lại hiệu quả thấp thì họ sẽ lại tiếp tục “li hương, li nông”. Cuộc sống của người lao động và đặc biệt là NCT, trẻ em sẽ tiếp tục rơi vào cái vòng luẩn quẩn, quẫn bách như vừa qua. Để giải quyết bài toán này, nhiều địa phương đã mong muốn được đầu tư kinh phí để phát triển ngành công nghiệp, mời gọi các nhà đầu tư xây dựng các công ty, doanh nghiệp trên địa bàn, nhằm thu hút lực lượng lao động tại chỗ, để người dân (trong đó có nhiều NCT) có thể sống và làm giàu ngay trên quê hương của mình.