Tầm nhìn mới trong hợp tác vì sự phát triển thịnh vượng của khu vực

Cùng năm đó, trong chuyến thăm Philippines, Thủ tướng T. Fukuda đã công bố Học thuyết Fukuda lịch sử, vạch ra các nguyên tắc cơ bản trong chính sách ngoại giao của Nhật Bản đối với ASEAN. Kể từ đó, chính sách ngoại giao "từ trái tim đến trái tim" của ông đã trở thành "điểm tựa" cho mối quan hệ ASEAN - Nhật Bản.

Năm 2023 đánh dấu kỉ niệm 50 năm quan hệ ASEAN - Nhật Bản. Quan hệ ASEAN - Nhật Bản đã có những bước tiến vượt bậc kể từ năm 1973. Nhật Bản nỗ lực xây dựng mối quan hệ "từ trái tim đến trái tim", tin cậy lẫn nhau với các nước thành viên ASEAN và cam kết là đối tác bình đẳng nhằm xây dựng hòa bình, thịnh vượng trong khu vực.

Để kỉ niệm cột mốc quan hệ ASEAN - Nhật Bản này, ASEAN và Nhật Bản đã nhất trí chọn năm 2023 là Năm Hữu nghị và Hợp tác ASEAN - Nhật Bản. Sau 50 năm, quan hệ ASEAN - Nhật Bản phát triển toàn diện và sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực chính trị, an ninh, kinh tế, thương mại, đầu tư, văn hóa, xã hội và hợp tác phát triển.

Toàn cảnh Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Nhật Bản

Nhận định về mối quan hệ hợp tác giữa hai bên trong 50 năm qua, nhiều chuyên gia, học giả cho rằng, quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN - Nhật Bản là một trong những mối quan hệ ý nghĩa và toàn diện nhất của ASEAN với các đối tác, trải rộng trên các lĩnh vực vì hòa bình, thịnh vượng, vì chất lượng cuộc sống và gắn kết từ trái tim đến trái tim.

Những giá trị chung đó đã được các nhà lãnh đạo Nhật Bản, ASEAN cam kết mạnh mẽ và hiện thực hóa bằng những con số đầy ấn tượng trên các lĩnh vực hợp tác nền tảng như chính trị, kinh tế, thương mại, đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực, văn hóa...

Đơn cử, trên lĩnh vực kinh tế từ sau năm 2000, Nhật Bản và ASEAN đã kí kết các hiệp định đối tác kinh tế song phương, hiệp định đầu tư song phương và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện ASEAN - Nhật Bản (AJCEP). Trong những năm gần đây, vốn đầu tư trực tiếp trung bình hằng năm của Nhật Bản vào các nước ASEAN đạt khoảng 2,8 nghìn tỉ Yên và có khoảng 15.000 cơ sở kinh doanh của các doanh nghiệp Nhật Bản đang đặt tại các nước ASEAN.

Các doanh nghiệp này không chỉ kết hợp sức tăng trưởng ấn tượng của ASEAN vào nền kinh tế Nhật Bản, mà còn đang tạo ra hàng loạt sản phẩm, dịch vụ và cơ hội việc làm, đóng góp vào sự phát triển kinh tế tại các quốc gia ASEAN. Nhật Bản là đối tác thương mại lớn thứ 4 và đối tác đầu tư lớn thứ 2 của ASEAN. Tổng giá trị xuất nhập khẩu của Nhật Bản với ASEAN tăng 11,6% năm 2022.

Theo Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Hirokazu Matsuno, tại Hội nghị cấp cao sắp tới, Chính phủ Nhật Bản và ASEAN sẽ vạch ra "tầm nhìn mới" về hợp tác trong nhiều lĩnh vực. Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Yamada Takio kì vọng hội nghị cấp cao đặc biệt mang tính lịch sử này sẽ trở thành một "cơ hội vàng" để trao truyền "tình hữu nghị vàng" giữa Nhật Bản và ASEAN cho thế hệ tiếp theo.

Là thành viên tích cực, chủ động trong ASEAN, Việt Nam luôn ủng hộ sự phát triển mạnh mẽ, gắn kết chặt chẽ hơn nữa của quan hệ ASEAN - Nhật Bản. Theo Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu, trên nền tảng mối quan hệ hai nước Việt Nam - Nhật Bản đang phát triển hết sức tốt đẹp, chuyến thăm Nhật Bản và dự Hội nghị cấp cao ASEAN - Nhật Bản của Thủ tướng Phạm Minh Chính sẽ góp phần quan trọng vào thành công chung của Hội nghị, đồng thời thúc đẩy hơn nữa quan hệ Việt Nam - Nhật Bản trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện mới được xác lập.

Trong khuôn khổ chuyến công tác, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng châu Á phát thải ròng bằng không (AZEC) do Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio chủ trì nhằm thúc đẩy hợp tác giảm phát thải carbon, bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững…