Vai trò của NCT, già làng, người có uy tín trong cộng đồng

Theo Ủy ban Dân tộc, đồng bào các dân tộc thiểu số sinh sống thành cộng đồng ở 51 tỉnh, thành phố, 458 huyện, 5.266 xã; chủ yếu ở vùng miền núi, biên giới, khu vực rừng phòng hộ xung yếu, nơi đầu nguồn sinh thủy, nơi có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và môi trường sinh thái.

2 Nhiều già làng, người có uy tín được biểu dương, khen thưởng

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, đồng bào các dân tộc thiểu số (NCT, già làng, người có uy tín) không ngừng phát huy truyền thống đoàn kết, đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng chung của đất nước. Những tư tưởng, tình cảm, hành động của họ ảnh hưởng, tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội. Đối với vùng Trường Sơn - Tây Nguyên, già làng là trụ cột quan trọng, chỗ dựa tinh thần xây dựng cuộc sống mới; tất cả những việc lớn đều có già làng đứng ra "làm chủ". Ở vùng trung du và miền núi phía Bắc, người có uy tín trong thôn, bản có vai trò rất quan trọng với cộng đồng. Khu vực đồng bằng sông Cửu Long, các sư sãi thuộc Phật giáo Nam Tông hay các chức sắc tôn giáo thuộc đạo Hồi và đạo Bà la môn có vai trò cực kì quan trọng trong đời sống tâm linh của đồng bào Khmer, Chăm, v.v.

Các đại biểu dự Hội nghị biểu dương già làng các dân tộc thiểu số khu vực Tây Nguyên năm 2019

Cùng với sự phát triển đi lên của đất nước, những năm gần đây, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số được cải thiện, nhưng miền núi vẫn là vùng khó khăn, nghèo khó, trình độ người dân hạn chế. Bằng uy tín, am hiểu thực tiễn địa phương và phong tục tập quán, với vai trò tiên phong, gương mẫu, những NCT, người có uy tín thực sự là cầu nối quan trọng của cấp ủy, chính quyền với người dân. Không ngại khó khăn, gian khổ, già làng, người có uy tín trực tiếp đến từng hộ gia đình; tuyên truyền bằng việc làm cụ thể; hướng dẫn, giúp đỡ kĩ thuật làm ăn, phát triển kinh tế gia đình; tích cực, gương mẫu thực hiện để con cháu, dòng họ, thôn bản, cộng đồng noi gương và làm theo... Qua đó thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị ở địa phương; giữ gìn an ninh, trật tự bản làng và đoàn kết các dân tộc; bài trừ hủ tục lạc hậu và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc tốt đẹp; xây dựng thôn bản, buôn làng, phum sóc đoàn kết, bình yên và phát triển. Tiêu biểu có các ông Ma Trọng Tình, Chủ tịch Hội NCT xã Hùng Mỹ, huyện Chiêm Hóa (tỉnh Tuyên Quang); Quàng Văn Un ở xã Mường Lạn, huyện Sốp Cộp (tỉnh Sơn La); già làng Đinh Thị Duenh, dân tộc Ba Na ở thị trấn Kông Chro (tỉnh Gia Lai); già làng K’Đẹo, dân tộc K’Ho, ở huyện Bảo Lâm (tỉnh Lâm Đồng)…

Cũng theo Ủy ban Dân tộc, vùng dân tộc thiểu số nước ta hiện nay (51/63 tỉnh thành phố) hiện có gần 35.000 người có uy tín trong cộng đồng, được các thôn bản, buôn làng bình chọn, suy tôn; trong đó số đông là NCT. NCT là lực lượng nòng cốt phát huy tốt vai trò là hạt nhân, nêu gương sáng, tích cực đi đầu tuyên truyền, vận động đồng bào các dân tộc thiểu số thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; bài trừ tệ nạn xã hội, xóa bỏ hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, di cư tự do, tranh chấp đất đai ở cơ sở; phòng chống bạo lực gia đình, tảo hôn và kết hôn cận huyết thống; đẩy mạnh sản xuất, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới...

Từ kết quả thực hiện chính sách và công tác vận động, phát huy vai trò của người có uy tín, NCT trong đồng bào dân tộc thiểu số những năm qua cho thấy chăm lo, thực hiện tốt các chế độ, chính sách và công tác vận động, phát huy vai trò của người có uy tín, NCT có ý nghĩa thiết thực, không chỉ tạo điều kiện để phát huy khả năng mà còn động viên, ghi nhận sự đóng góp của họ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Đồng thời đây cũng chính là một trong những giải pháp quan trọng để phát huy vai trò của người có uy tín, NCT trên các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Bà Nguyễn Thị Tư, Vụ trưởng Vụ dân tộc thiểu số (Ủy ban Dân tộc) chia sẻ: Thực tiễn cho thấy, nơi nào cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể quan tâm chỉ đạo, chăm lo thực hiện tốt chế độ, chính sách đối với người có uy tín, NCT thì nơi đó phát huy tốt vai trò tích cực của họ góp phần đưa chủ trương, chính sách, pháp luật đi vào cuộc sống. Muốn vậy, cần quan tâm chăm lo vật chất, tinh thần và có biện pháp bảo vệ họ cùng gia đình trong quá trình thực hiện, nhất là ở các địa bàn đặc biệt khó khăn và biên giới.