Chăm sóc người bệnh tâm thần tại Trung tâm bảo trợ xã hội Thanh Hóa - Hành trình nhân ái giữa đời thường

Trung tâm BTXH Thanh Hóa là nơi chăm sóc, nuôi dưỡng người bệnh tâm thần, trên quy mô diện tích 5 ha

Chăm sóc y tế bài bản, điều trị bền vững cho người bệnh tâm thần

Tính đến tháng 01/2026, có 519 người bệnh tâm thần đang được quản lý, chăm sóc và nuôi dưỡng tại Trung tâm Bảo trợ xã hội (BTXH) Thanh Hóa (xã Quảng Ngọc, tỉnh Thanh Hóa). Tại Trung tâm, công tác tiếp nhận, quản lý người bệnh được thực hiện theo quy trình chặt chẽ, phù hợp với tình trạng sức khỏe và đặc điểm bệnh lý của từng người. Hiện tại, 100% hồ sơ người bệnh đã được số hóa, quản lý khoa học, tạo sự thuận lợi cho công tác theo dõi và điều trị lâu dài.

Bác sĩ Lê Văn Quyến - Phó Giám đốc Trung tâm bảo trợ xã hội Thanh Hóa trò chuyện, tư vấn sức khỏe cho người bệnh tâm thần

Bác sĩ Lê Văn Quyến - Phó Giám đốc Trung tâm BTXH Thanh Hóa cho biết: “Là đơn vị trực thuộc Sở y tế Thanh Hóa, với đội ngũ 130 cán bộ, nhân viên nhiệt tình, trách nhiệm; công tác chăm sóc, điều trị y tế cho người bệnh tâm thần tại Trung tâm luôn được triển khai đúng phác đồ, đúng quy trình chuyên môn. Chúng tôi không chỉ làm việc để hoàn thành nhiệm vụ mà đã gắn bó, tận tâm, coi Trung tâm như ngôi nhà thứ hai, coi người bệnh được nuôi dưỡng như người thân để chăm sóc, phục vụ với sự chân thành, với sự kiên trì, bền bỉ”.

Năm 2025, Trung tâm đã duy trì điều trị bằng thuốc hướng thần cho 100% người bệnh đang nuôi dưỡng; đồng thời điều trị 2.356 lượt bệnh nội, ngoại khoa kèm theo. Đặc biệt, Trung tâm đã phối hợp với nhiều cơ sở y tế chuyên khoa tổ chức khám sàng lọc bệnh lao cho 100% người bệnh, khám tim cho 136 người, khám mắt cho 174 người.

Với những người bệnh tâm thần cao tuổi: Trung tâm tổ chức theo dõi, điều trị thường xuyên đối với các bệnh lý thường gặp như: tăng huyết áp: 71 người; tiểu đường: 18 người; bệnh mắt: 63 người. Các trường hợp vượt khả năng chuyên môn đều được chuyển tuyến kịp thời. Công tác khám sức khỏe định kỳ được Trung tâm duy trì nghiêm túc, giúp phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả các bệnh lý mạn tính – yếu tố then chốt trong chăm sóc người bệnh tâm thần cao tuổi. Môi trường chăm sóc tập trung, có chuyên môn y tế và chế độ nuôi dưỡng phù hợp tại Trung tâm chính là điều kiện tốt để người bệnh tâm thần cao tuổi duy trì sức khỏe, đảm bảo chất lượng sống và kéo dài tuổi thọ.

Nuôi dưỡng chu đáo, tận tâm

Song song với điều trị y tế, công tác nuôi dưỡng người bệnh tại Trung tâm BTXH được tổ chức khoa học, phù hợp thể trạng và bệnh lý của từng nhóm đối tượng. Người bệnh được ăn 03 bữa/ngày, khẩu phần ăn được thay đổi thường xuyên, đủ định lượng và chất lượng. Đối với các trường hợp ốm đau hoặc người cao tuổi sức khỏe yếu, Trung tâm áp dụng chế độ ăn bệnh lý, bổ sung sữa, hoa quả theo quy định. Các ngày lễ, Tết, người bệnh trong Trung tâm đều được quan tâm, chăm lo chu đáo, được tham gia các hoạt động văn hóa tinh thần ấm áp, ý nghĩa.

Người bệnh tâm thần đang được nuôi dưỡng trong Trung tâm BTXH Thanh Hóa được tham gia các hoạt động nhân ngày lễ, Tết

Công tác vệ sinh an toàn thực phẩm được thực hiện nghiêm ngặt, từ khâu chọn nguyên liệu, chế biến, bảo quản đến lưu mẫu thức ăn hàng ngày. Môi trường sống tại các khu nuôi dưỡng người bệnh được duy trì sạch sẽ, thoáng mát, phù hợp với đặc thù chăm sóc người bệnh tâm thần.

Phục hồi chức năng – đánh thức những giá trị còn lại

Người bệnh tâm thần tham gia hoạt động văn nghệ tại Trung tâm

Chăm sóc người bệnh tâm thần không chỉ dừng lại ở điều trị và nuôi dưỡng mà còn hướng tới phục hồi chức năng, nâng cao chất lượng sống. Trung tâm BTXH đã duy trì nhiều hoạt động phục hồi chức năng trí – thể – mỹ như: hoạt động tư vấn tâm lý, lao động trị liệu, hoạt động thể dục buổi sáng, đi bộ, giao lưu văn nghệ, bóng chuyền hơi… Riêng năm 2025, Trung tâm đã tổ chức sinh hoạt nhóm, tư vấn tâm lý cho hơn 1.500 lượt người.

Vườn bắp cải xanh mướt là thành quả lao động của nhiều cán bộ, nhân viên trong Trung tâm và người bệnh tâm thần

Đối với những người bệnh có sức khỏe tạm ổn định, hoạt động lao động trị liệu được triển khai phù hợp, vừa giúp phục hồi chức năng vận động, vừa tạo cảm giác có ích, góp phần ổn định tâm lý – yếu tố đặc biệt quan trọng với người bệnh tâm thần. Hoạt động lao động trị liệu trong Trung tâm được tổ chức khoa học, chủ yếu là lao động trong khuôn viên Trung tâm với những việc: trồng và chăm sóc vườn rau, vừa đảm bảo nguồn rau sạch cung cấp cho các bữa ăn tại Trung tâm, vừa giúp người bệnh phục hồi chức năng vận động cả thể chất và tinh thần.

Bối cảnh xã hội và định hướng phát triển

Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhiều áp lực về kinh tế, gia đình và môi trường sống, số người mắc các rối loạn tâm thần có xu hướng gia tăng và trẻ hóa theo độ tuổi. Theo thống kê từ cuối năm 2023, tại Việt Nam có khoảng 14,9% dân số (tương ứng khoảng 15 triệu người) mắc ít nhất một trong 10 rối loạn tâm thần phổ biến (chủ yếu là trầm cảm, lo âu và sa sút trí tuệ). Đối với những gia đình có người mắc bệnh tâm thần nặng, mạn tính thì việc chăm sóc người bệnh tâm thần kéo dài không chỉ là gánh nặng về kinh tế mà còn là thách thức lớn về tinh thần, về năng lực chuyên môn. Trong hoàn cảnh ấy, các trung tâm bảo trợ xã hội như Trung tâm BTXH Thanh Hóa đã trở thành điểm tựa cho cộng đồng, giảm bớt gánh nặng cho nhân dân, góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Ông Vũ Đình Hoàn - Giám đốc Trung tâm bảo trợ xã hội Thanh Hóa (bên trái ảnh) giới thiệu vườn rau sạch với phóng viên Tạp chí Người cao tuổi

Với nhu cầu thực tế của nhiều gia đình muốn đưa người thân bị bệnh tâm thần vào Trung tâm để được chăm sóc, điều trị khoa học; Giám đốc Vũ Đình Hoàn chia sẻ về định hướng phát triển của Trung tâm BTXH: “Thực tiễn hoạt động của Trung tâm cho thấy: việc nuôi dưỡng, chăm sóc người bệnh tâm thần tại cơ sở chuyên biệt mang lại lợi ích cho bản thân người bệnh, gia đình người bệnh và cả xã hội. Trung tâm cũng đã có đề án trình cấp có thẩm quyền phê duyệt để phát triển thêm chức năng chăm sóc, nuôi dưỡng đối tượng dịch vụ nhằm giảm gánh nặng cho các gia đình có người bị bệnh tâm thần, góp phần hạn chế những rủi ro về an ninh, trật tự xã hội”.

Hiệu quả hoạt động của Trung tâm BTXH Thanh Hóa không chỉ thể hiện qua những con số mà thể hiện ở tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và sự kiên trì của đội ngũ cán bộ, y bác sĩ, nhân viên đang ngày đêm thầm lặng chăm sóc người bệnh. Đây không chỉ là công việc đơn thuần mà là một hành trình dài - không ồn ào nhưng bền bỉ và giàu ý nghĩa nhân văn.