Đấu giá đất khi chưa có hạ tầng, người mua “lĩnh” hậu quả?

Lãnh đạo tỉnh phải vào cuộc

Thực trạng có đất không có nhà ở, không xây dựng được nhà hay không có đường- điện, chưa được giao đất… dù không phải là phổ biến, nhưng vẫn đã và đang diễn ra tại Thái Nguyên. Theo đó, nhiều người mua đấu giá đất đã và đang trở thành “nguyên đơn” của các vụ “kiện” đòi đất, đòi xây dựng hạ tầng kỹ thuật mà đúng ra họ có quyền được hưởng sau khi hoàn tất các thủ tục đấu giá.

Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên tiếp công dân định kỳ tháng 2 năm 2021 (Ảnh:thainguyen.gov.vn)

Ngày 23/2, bà Nguyễn Thanh Hải, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên đã chủ trì buổi tiếp công dân định kỳ tháng 2/2021. Nội dung buổi tiếp là giải quyết kiến nghị của 4 hộ dân: Nguyễn Thị Kiều (tổ 1, phường Trưng Vương); Hoàng Thị Phương (tổ 2, phường Trưng Vương); Vũ Thị Bích Thu (tổ 18, phường Phan Đình Phùng); Vũ Thị Thu Hiền (tổ 6, phường Túc Duyên).

Theo hồ sơ: Các hộ dân đã được UBND tỉnh giao đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Quyết định số 196/QĐ-UB ngày 20/1/1998 tại tổ 17 (nay là tổ 8), phường Trưng Vương, thành phố Thái Nguyên (các công dân được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nguyên là lãnh đạo, cán bộ Bệnh viện Điều dưỡng Thái Nguyên).

Tuy nhiên, từ khi giao đất đến nay đã 23 năm, các thửa đất trên vẫn chưa có đường vào theo quy hoạch nên các hộ dân chưa xây dựng được nhà ở và đã có nhiều đơn đề nghị UBND thành phố Thái Nguyên, các cơ quan liên quan giải quyết.

Sau khi nghe các ý kiến, Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Nguyễn Thanh Hải cho rằng, nguyện vọng của các hộ dân về con đường đi vào khu đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại tổ 8, phường Trưng Vương là rất chính đáng. Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên đề nghị các sở, ngành, địa phương cần khẩn trương giải quyết những kiến nghị có căn cứ, đúng pháp luật để đảm bảo quyền lợi chính đáng của Nhân dân; Theo đó, giao Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh chỉ đạo UBND thành phố Thái Nguyên hoàn thiện các thủ tục đền bù, thu hồi đất, giải phóng mặt bằng theo quy định của pháp luật, hoàn thành xong con đường vào khu đất, đảm bảo quyền lợi cho người dân trước ngày 30/7/2021.

Vụ việc trên không phải là cá biệt.

Trước đó, sáng 21/1, tại Trụ sở Tiếp công dân tỉnh, ông Trịnh Việt Hùng, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên cũng đã chủ trì tiếp công dân định kỳ tháng 1 năm 2021 giải quyết kiến nghị của gia đình ông Trương Ngọc Năm và bà Hoàng Thị Bình về việc 10 vẫn chưa được UBND thành phố Thái Nguyên bàn giao mảnh đất trúng đấu giá.

Theo thông tin chúng tôi thu thập được, đầu năm 2010, UBND thành phố Thái Nguyên tổ chức bán đấu giá thửa đất thuộc Khu dân cư phường Tân Thịnh, thành phố Thái Nguyên (cạnh Trường Đại học Nông lâm), gia đình ông Trương Ngọc Năm và bà Hoàng Thị Bình đã tham gia đấu giá và trúng đấu giá thửa đất số 561, tờ bản đồ số 2, diện tích 155 m².

Sau khi trúng đấu giá, gia đình đã nộp đủ tiền và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số: BA532196.

Đối với vụ việc trên, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên đã giao UBND thành phố Thái Nguyên giải quyết dứt điểm, đúng quy định của pháp luật và đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên yêu cầu UBND thành phố Thái Nguyên lập kế hoạch thực hiện, chậm nhất đến ngày 10/7/2021, giao đất cho gia đình ông Trương Ngọc Năm.

Tương tự trường hợp nêu trên, người dân xóm Đồng Đình (xã Yên Ninh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên) khi tham gia đấu giá và trúng đấu giá đất hơn 7 năm nay dù đã nộp đủ tiền cũng chưa chưa được bàn giao đất.

Vẫn tái diễn?

Trong khi những hậu quả mà người dân được địa phương giao đất chưa có hạ tầng đang phải chịu và đang giải quyết thì mới đây, tại thành phố Thái Nguyên, một khu đô thị có diện tích lên tới gần 20ha, được “vẽ” với hàng trăm lô đất đã lại được tiếp tục bán đấu giá.

Theo hồ sơ phóng viên có được, Dự án khu đô thị mới phường Túc Duyên, TP Thái Nguyên (Khu nhà ở Thăng Long) được UBND tỉnh Thái Nguyên chấp thuận chủ trương đầu tư cho Công ty cổ phần đầu tư xây dựng và khai thác khoáng sản Thăng Long thực hiện, với tổng diện tích là 19,8 ha, quy mô dân số khoảng 1.700 người (khoảng 460 lô đất nhà ở) có tổng mức đầu tư gần 400 tỷ đồng. Theo kế hoạch, đến hết năm 2018 dự án phải hoàn thành hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu đô thị chuyển giao cho chính quyền địa phương quản lý theo quy định.

Do việc giao Công ty cổ phần đầu tư xây dựng và khai thác khoáng sản Thăng Long thực hiện dự án không phù hợp với quy định của pháp luật, nên ngày 10/8/2020, UBND tỉnh Thái Nguyên ra quyết định “chấm dứt hoạt động, thu hồi dự án đầu tư đường Xuân Hòa kéo dài phường Phan Đình Phùng, thành phố Thái Nguyên theo hình thức đối tác công tư (PPP) – Hợp đồng Xây dựng – Chuyển giao (BT) và dự án Khu nhà ở Thăng Long”.

Trên thực tế, dự án cơ bản đã thực hiện xong bước giải phóng mặt bằng, nhưng chưa thực hiện xây dựng hạ tầng.

Mặc dù chưa có hạ tầng, nhưng ngày 02/10/2020, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Văn bản số 3845/UBND-KT “Giao cho UBND thành phố Thái Nguyên tổ chức thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất tại Dự án Khu dân cư tổ 14, phường Túc Duyên (Khu nhà ở Thăng Long) để thực hiện công tác thu ngân sách Nhà nước năm 2020 trên địa bàn TP Thái Nguyên đảm bảo đúng quy định của pháp luật hiện hành”.

Khoản 1, Điều 119 Luật Đất đai năm 2013 quy định: “1. Điều kiện để tổ chức thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất: a) Đã có kế hoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; b) Đất đã được giải phóng mặt bằng, đất có tài sản gắn liền với đất mà tài sản thuộc sở hữu nhà nước; c) Có phương án đấu giá quyền sử dụng đất được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.”.

Toàn bộ quy hoạch Khu dân cư tổ 14, phường Túc Duyên đến thời điểm này vẫn là ruộng, đất vườn

Trả lời báo chí, ông Nguyễn Văn Tuệ, Phó Chủ tịch UBND TP Thái Nguyên khẳng định, địa phương đã thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất Khu dân cư tổ 14, phường Túc Duyên đúng quy định của pháp luật.

Viện dẫn của vị Phó Chủ tịch UBND thành phố Thái Nguyên là căn cứ Khoản 1, Điều 119 Luật Đất đai năm 2013. Tuy nhiên, khi Póng viên đặt câu hỏi tài sản gắn liền với đất thuộc sở hữu Nhà nước (được quy định tại điểm b, Khoản 1, Điều 119 Luật Đất đai năm 2013) tại Khu dân cư tổ 14, phường Túc Duyên là tài sản nào thì không thể nhận lại được câu trả lời.

Trên thực tế, theo quan sát của phóng viên: Toàn bộ quy hoạch Khu dân cư tổ 14, phường Túc Duyên đến thời điểm này vẫn là ruộng, đất vườn. Nhiều hộ nông dân “tiếc đất” đã và đang tự ý canh tác lúa, hoa màu trên các cánh đồng này.

Vậy là hàng trăm lô đất trên giấy- hiện vẫn là đất nông nghiệp được các cá nhân, hộ gia đình trong và ngoại tỉnh mua hết, bìa đỏ được Phó Chủ tịch UBNDTP Thái Nguyên Nguyễn Văn Tuệ ký cấp liền tay ghi rõ “Đất ở tại đô thị”. Chắc chắn rằng, cả người mua lẫn người bán hiện không thể biết chính xác mảnh đất mình bỏ tiền mua nằm ở vị trí nào trên cánh đồng?!

Việc phân lô bán đất nền trên giấy đối với trường hợp nêu trên chưa nói đến số tiền nộp được sử dụng như thế nào, nhưng rõ ràng rằng quyền được có đất ở hợp pháp thông qua đấu giá của người dân đã bị lợi dụng, xâm hại. Không những thế, nó sẽ có thể tạo tiền lệ xấu cho nhiều chủ đầu tư dự án bất động sản tại Thái Nguyên chạy theo lợi nhuận mà quên đi việc phải hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, thay đổi, kéo dài thời gian thực hiện dự án- không quyết toán gây thất thoát nguồn thu cho ngân sách, bất ổn trong đời sống nhân dân, ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức nhà nước.