GS Lê Thi, người kéo cờ trong Ngày Độc lập 2/9/1945 từ trần

Bà Dương Thị Thoa (tức Lê Thi) sinh năm 1926, vừa qua đời sáng 28/8 tại nhà riêng ở Hà Nội, hưởng thọ 95 tuổi. Lễ tang của GS. Lê Thi diễn ra ngày 1/9 tại Nhà tang lễ quốc gia số 5 Trần Thánh Tông.

Bà là con gái của nhà trí thức, GS. Dương Quảng Hàm. Bà Lê Thi được nhiều người nhớ tới ở sự kiện kéo cờ trong Ngày Độc lập 2/9 tại Quảng trường Ba Đình. Người kéo cờ cùng GS. Lê Thi là bà Đàm Thị Loan-vợ của Đại tướng Hoàng Văn Thái. 9h ngày 2/9/1945, bà Thi cùng gần 100 chị em phụ nữ tập trung tại Hàng Bông. Họ đi bộ qua Cửa Nam xuống đường Điện Biên Phủ rồi tiến vào Quảng trường Ba Đình.

Hai người phụ nữ kéo cờ năm 1945: Bà Lê Thi (trái) và bà Đàm Thị Loan năm 1987

Chiều cùng ngày, khi Quảng trường Ba Đình đã không còn một chỗ trống, bà Thi cùng một người phụ nữ khác là bà Đàm Thị Loan được lựa chọn làm người kéo cờ Tổ quốc.

"Khi thấy lá cờ Tổ quốc đã được kéo lên trên đỉnh cột cờ, bay phất phới trong gió, lúc đó nước mắt tôi bỗng ứa ra vì xúc động, xen lẫn niềm tự hào. Trên lễ đài, tôi được nhìn thấy Bác Hồ rõ hơn trong bộ kaki giản dị, đi dép cao su, khác hẳn với những vị lãnh tụ mà tôi đã được học trong sách vở", cựu nữ sinh Đồng Khánh từng chia sẻ.

Sau ngày Độc lập, bà Lê Thi hăng hái tham gia cách mạng và tiếp tục con đường học vấn. Năm 1956, bà được cử đi học lớp lý luận cao cấp đầu tiên của trường Nguyễn Ái Quốc (nay là Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh). Tốt nghiệp loại ưu, bà được giữ lại làm giảng viên.

Bà Lê Thi từng nghiên cứu và giảng dạy triết học từ 1962 đến 1987, sau đó được cử giữ chức Viện trưởng Viện Triết học cho tới khi nghỉ hẳn. Bà được phong hàm Giáo sư Triết học.

GS. Lê Thi là một trong tám người con của GS. Dương Quảng Hàm

Sau khi nghỉ hưu bà là một trong số người sáng lập Trung tâm nghiên cứu phụ nữ và gia đình (Viện Gia đình và giới) và giữ chức Giám đốc.

Bà có nhiều công trình khoa học của cá nhân: 3 cuộc cách mạng và vấn đề giải phóng phụ nữ, NXB Phụ nữ 1976; Bác Hồ với phong trào phụ nữ Việt Nam, NXB Phụ nữ 1982; Tìm hiểu việc xây dựng chế độ làm chủ tập thể XHCN ở Việt Nam, NXB KHXH 1983; Vai trò gia đình trong việc xây dựng nhân cách con người Việt Nam, NXB Phụ nữ 1998; Việc làm đời sống phụ nữ trong chuyển đổi kinh tế ở Việt Nam, NXB KHXH 1999; Cuộc sống của phụ nữ đơn thân ở Việt Nam, NXB KHXH 2002; Cuộc sống và biến động của hôn nhân gia đình Việt Nam hiện nay, NXB KHXH 2006; Hỏi đáp về hôn nhân gia đình ở Việt Nam hiện nay, NXB Thế giới 2006; Sự tương đồng và khác biệt trong quan niệm về hôn nhân gia đình giữa các thế hệ người Việt Nam hiện nay, NXB KHXH 2009.