Nhớ về trận đánh Buôn Ma Thuột, mở màn cho chiến dịch Tây Nguyên

Năm 1974, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta đã bước vào giai đoạn quyết định. Thế và lực cũng như tương quan lực lượng giữa ta và địch có nhiều thay đổi theo xu hướng có lợi cho ta. Trước tình hình đó, tháng 9/1974, Bộ Chính trị đã nêu quyết tâm giải phóng hoàn toàn miền Nam trong 2 năm (1975-1976), đồng thời xác định Tây Nguyên, trọng điểm là Nam Tây Nguyên là hướng chiến lược quan trọng. Để có thể giành được thắng lợi và xoay chuyển cục diện chiến trường, Bộ Tư lệnh chiến dịch Tây Nguyên đã thực hiện nhiều phương sách trong đó hàng đầu là nghi binh lừa địch, và giữ bí mật hướng chiến dịch để tạo thế bất ngờ. Một trong những phương sách giữ bí mật, tạo bất ngờ của Bộ Tư lệnh chiến dịch mà chúng tôi là những chiến sĩ trực tiếp thực hiện đó là bí mật vận chuyển đạn bằng sức người vào sát thị xã Buôn Ma Thuột để cho pháo ta mở màn chiến dịch, và chỉ có vậy mới giữ được bí mật. Khi hướng chiến dịch đã được công khai thì lực lượng cơ giới sẽ đường hoàng vận chuyển vũ khí, đạn dược cho các hướng tấn công.

Ảnh tư liệu

Ngày 8/3/1975, sau hơn 1 tháng hành quân từ miền Bắc vào, đáng lẽ tiếp tục đi vào phía Nam để tăng cường cho mặt trận Đông Nam Bộ, Tiểu đoàn chúng tôi được lệnh quay sang địa bàn tỉnh Đắk Lắk. Ngay lập tức chúng tôi đi nhận gạo, nhu yếu phẩm để đi làm nhiệm vụ. Gần 400 chiến sĩ của tiểu đoàn được giao vận chuyển bằng mang vác hàng trăm quả đạn H12, DKB để phục vụ cho trận mở màn chiến dịch tại Buôn Ma Thuột. Đạn H12 nặng 19kg, đạn DKB nặng gần 40kg chia làm 2 khối, khối liều phóng và khối đầu đạn. Trung bình mỗi chiến sĩ vác 20kg. Từ nơi nhận đạn đến địa điểm tập kết trận địa cũng khoảng ngót trăm km, ngày đầu thì luồn rừng ban ngày, 2 hôm sau toàn phải đi vào ban đêm vì đã đi sâu vào vùng do ngụy kiểm soát. Đơn vị cứ một hàng dọc mà tiến. Thỉnh thoảng phía trên truyền xuống là có thám báo, hay có dân, là cả đoàn lại dạt ra 2 bên lối đi, hết nguy hiểm lại tiếp tục đi, chúng tôi đi qua những nương rẫy của đồng bào, mùa khô chỉ còn lại những chòi canh rẫy rải rác. Ánh đèn từ thị xã Buôn Ma Thuột hắt lên nền trời một thứ ánh sáng mờ đục... Đêm thứ 3 khi chỉ cách nơi đặt trận địa pháo chừng 5km, địch như phát hiện được chúng tôi, pháo 105 li từ bản Đôn bắn vào khu vực chúng tôi hành quân. Tiếng hú, tiếng rít, tiếng nổ của đạn pháo ầm ầm, đất đá bay rào rào, mọi người nằm rạp xuống để tránh. Rất may đạn toàn vọt qua đội hình.

Lệnh tất cả vận động nhanh khỏi khu vực pháo kích, chúng tôi vội ôm đạn lên vai chạy một lèo đến trận địa, may không ai bị lạc. Trận địa đặt trên một đồi trồng nhiều chuối. Mấy dàn H12 cùng hành quân với chúng tôi cũng vừa tới. Riêng DKB thì không biết mặt mũi thế nào, họ đưa pháo vào trận địa để làm công tác chuẩn bị. Chúng tôi xếp đạn vào một khu vực đồng thời quay lại để đón anh em phía sau lên. Được lệnh rút ra khỏi vị trí trận địa, chúng tôi hành quân ra cách đó vài km, đào hầm tránh pháo phản kích. Trời tối đen như mực, cố lắm cũng chỉ đào sâu được 30cm đủ bằng người nằm xuống là mệt rồi.

Đúng 2 giờ sáng 10/3, từ trận địa pháo đó, quân ta đã pháo kích vào các mục tiêu trong thị xã như Bộ Tư lệnh sư 23 ngụy, Kho Mai Hắc Đế, sân bay Buôn Ma Thuột… Tiếng H12 xé gió lao vun vút, tiếng DKB gầm lên giận dữ, các đơn vị bộ binh, các xe tăng của ta đã từ các vị trí bí mật đã bắt đầu đánh vào các mục tiêu đã xác định trong thị xã. Tiếng súng bộ binh nổ như ngô rang xen lẫn tiếng pháo tăng, B40, B41... Chiến dịch đã chính thức mở màn. Trong lúc pháo ta bắn, các loại xe vận tải cơ giới bật đèn pha sáng trưng chở quân, chở đạn cung cấp cho quân ta chiến đấu liên tục. Nhiệm vụ của tiểu đoàn chúng tôi là bảo đảm đạn cho giờ nổ súng mở màn để giữ bí mật cho hướng chiến dịch coi như đã hoàn thành. Trời sáng rõ, đã thấy quân ta dẫn giải hàng đàn tù binh mà cảm thấy vui sướng vì góp một phần nhỏ bé vào chiến thắng chung.

Sau đợt này, anh em trong tiểu đoàn chúng tôi mới được phân về các đơn vị chiến đấu và phục vụ chiến đấu của Quân đoàn 3, có mặt tại các trận đánh lớn, góp phần giải phóng Tuy Hòa, Nha Trang, tiến vào giải phóng Sài Gòn ở hướng Tây Bắc, đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất và Bộ Tổng tham mưu ngụy, cùng với các hướng tấn công khác giải phóng Sài Gòn vào ngày 30/4/1975. Nhiều anh em sau này theo đội hình của Quân đoàn góp phần giải phóng Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng PonPốt, rồi lại tiếp tục hành quân ra bảo vệ biên giới phía Bắc. Dù đi đâu, dù nhận nhiệm vụ ở mặt trận nào nhưng những kí ức về trận mở màn chiến dịch giải phóng Buôn Ma Thuột vẫn không thể nào quên!