Phiên tòa công tâm đúng pháp luật, quyền lợi người cao tuổi được bảo vệ

Theo đơn khởi kiện và diễn biến tại các phiên xét xử, năm 1991, cụ Nguyễn Văn Tấu (cha đẻ ông Nguyễn Văn Ba) được xã Vạn Thái xét duyệt cấp cho 118m2 đất giãn dân, thuộc thửa số 151, sử dụng vào mục đích đất ở. Cụ Tấu đã nộp một phần tiền sử dụng đất cho Nhà nước. Năm 2004, ông Ba nhượng lại diện tích đất này cho ông Nguyễn Văn Thắng, ông Thắng nộp nốt 1.449.000 đồng tiền sử dụng đất vào ngân sách xã Vạn Thái. Từ đó, gia đình ông Thắng sử dụng đất ổn định cho đến nay, không có tranh chấp với ai.

Năm 1988, bố đẻ ông Thắng là cụ Nguyễn Văn Phố xây tường kè, đổ đất vào diện tích đất “ao ông Trượi”, sử dụng liên tục cho đến nay không có tranh chấp. Diện tích đất này thể hiện là thửa số 201 và thửa số 202, theo bản đồ đo vẽ năm 2002. Ngày 22/3/2004, ông Thắng được UBND huyện Ứng Hòa cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) đối với thửa số 201, diện tích 118,9m2, trong diện tích đất gia đình ông đang sử dụng. Thửa đất số 202 có diện tích 99m2 đã có tên trong bản đồ và sổ theo dõi quyền sử dụng đất, do UBND xã quản lí, cũng không có tranh chấp với ai.

Ông Thắng cho biết, đất của gia đình ông không phải lấn chiếm, nhưng lại bị cho là ngõ đi chung của xóm..

Năm 2009, gia đình ông Thắng xây dựng ngôi nhà 3 tầng trên toàn bộ 3 thửa đất gia đình sử dụng. Quá trình sử dụng đất và xây dựng nhà, gia đình ông không bị UBND xã, hoặc cơ quan chức năng nào xử lí hành vi vi phạm gì. Từ khi hình thành khu dân cư đến nay, khu vực đất gia đình ông Thắng sử dụng không có ngõ đi chung nào. Trên thực tế ông Thắng không bị lập biên bản, hay bị xử lí hành chính về hành vi lấn chiếm đất, chứng minh ông không có hành vi lấn chiếm đất.

Nhưng bỗng dưng một số công dân cùng thôn có đơn tố cáo ông lấn chiếm ngõ đi, đề nghị thu hồi 27,4m2 đất của gia đình ông. Ngày 27/7/2007, UBND huyện Ứng Hòa ban hành Quyết định số: 565/QĐ-UBND, nội dung thu hồi 27,4m2 đất của gia đình ông Nguyễn Văn Thắng, để làm ngõ đi. Đến ngày 28/7/2008, UBND huyện Ứng Hòa lại ban hành Quyết định số: 550/QĐ-UBND, thu hồi Quyết định số: 565/QĐ-UBND. Ngày 31/5/2011, UBND TP Hà Nội ban hành Thông báo số: 136/TB-UBND, trong đó có nội dung “Ban hành quyết định thu hồi diện tích đất UBND xã Vạn Thái quy hoạch làm ngõ đi chung, mà gia đình ông Thắng đã lấn chiếm”. Dựa vào Thông báo này, ngày 29/11/2011, UBND huyện Ứng Hòa ban hành Quyết định số: 596/QĐ-UBND, thu hồi 27,4m2 đất của gia đình ông Thắng, trong đó 14,5m2 thửa số 151; 13,1m2 giáp thửa số 202, tờ bản đồ số 03 của UBND xã Vạn Thái đo vẽ năm 2002, yêu cầu ông Thắng tháo dỡ toàn bộ công trình đã xây dựng trên diện tích đất bị thu hồi.

Ngày 9/1/2012, ông Thắng khởi kiện vụ án hành chính ra TAND huyện Ứng Hòa, đề nghị hủy bỏ Quyết định số: 596/QĐ-UBND của UBND huyện Ứng Hòa, vì cho rằng thu hồi đất trái với pháp luật về đất đai, xâm phạm tới quyền và lợi ích hợp pháp của gia đình ông. Ngày 24/9/2013, TAND huyện Ứng Hòa đưa vụ án ra xét xử, ban hành Bản án số: 02/2013/HCST, tuyên bác yêu cầu khởi kiện của ông Thắng. Ông Thắng kháng cáo toàn bộ Bản án sơ thẩm số: 02/2013/HCST của TAND huyện Ứng Hòa.

Xóm vẫn có ngõ đi chung khang trang từ trước đến nay.

Ngày 29/5/2014, TAND TP Hà Nội đưa ra xét xử vụ án theo trình tự phúc thẩm, ban hành Bản án số: 63/2014/HCPT, tuyên sửa bản án hành chính của TAND huyện Ứng Hòa, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Thắng, hủy Quyết định thu hồi đất số: 596/QĐ-UBND ngày 29/11/2011 của UBND huyện Ứng Hòa. Tại Bản án số 63/2014/HCPT, HĐXX nhận định, do ông Thắng và ông Ba không có tranh chấp, nên việc ông Thắng và gia đình ông Ba xác lập giao dịch chuyển nhượng đất cho nhau, không phải là căn cứ để UBND huyện Ứng Hòa ban hành quyết định thu hồi đất. Áp dụng Khoản 2, Điều 50 Luật Đất đai năm 2003; Khoản 1, Điều 11 Nghị định số: 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ thì diện tích đất này đủ điều kiện được cấp GCNQSDĐ.

Thực tế vị trí đất này từ trước đến nay không hề có ngõ đi chung, cũng không có quy hoạch về ngõ đi chung, mà các ngõ đều được hình thành tự nhiên và tồn tại như hiện nay. Không có căn cứ nào về việc gia đình ông Thắng có hành vi lấn chiếm đất và bị xử lí vi phạm hành chính. “Như vậy không thể xác định hộ gia đình ông Thắng có hành vi lấn chiếm đất công, để áp dụng Khoản 6, Điều 38 Luật Đất đai năm 2003 và Quyết định số: 59/QĐ-UBND ngày 7/4/2009 của UBND TP Hà Nội để thu hồi đất”, Bản án số 63/2014/HCPT kết luận. Việc UBND huyện Ứng Hòa ban hành Quyết định số: 596/QĐ-UBND, thu hồi 27,4m2 đất của gia đình ông Thắng, buộc tháo dỡ công trình xây dựng trên đất, là không đúng quy định của pháp luật…

Tuy nhiên, một số công dân có đơn khiếu nại Bản án số: 63/2014/HCPT, đề nghị xem xét vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm. Ngày 18/1/2019, Chánh án TAND Tối cao ban hành Kháng nghị số: 02/2019/KN-HC, đề nghị Ủy ban thẩm phán TAND Cấp cao tại Hà Nội xét xử giám đốc thẩm, theo hướng: Hủy bản án hành chính phúc thẩm và bản án hành chính sơ thẩm, giao hồ sơ vụ án cho TAND TP Hà Nội xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật. Ngày 28/5/2019, TAND Cấp cao tại Hà Nội xét xử giám đốc thẩm, ban hành Bản án số: 05/2019/HC-GĐT, cho rằng TAND TP Hà Nội xét xử hủy Quyết định số: 596/QĐ-UBND ngày 29/1/2011 của UBND huyện Ứng Hòa chưa bảo đảm chặt chẽ, cần thiết phải tổ chức cho các bên đối thoại, làm rõ các vấn đề, mới bảo đảm giải quyết vụ án đúng pháp luật. Vì vậy, bản án giám đốc thẩm tuyên hủy Bản án hành chính phúc thẩm số: 63/2014/HCPT ngày 29/5/2014 của TAND TP Hà Nội, đồng thời hủy Bản án hành chính sơ thẩm số: 02/2013/HCST ngày 24/9/2013 của TAND huyện Ứng Hòa, giao hồ sơ cho TAND TP Hà Nội xét xử sơ thẩm lại.

Ngày 12/8/2024, TAND TP Hà Nội đưa vụ án ra xét xử, vẫn tuyên hủy Quyết định số: 596/QĐ-UBND ngày 29/1/2011 của UBND huyện Ứng Hòa. Như vậy ông Nguyễn Văn Thắng lại thắng kiện trong vụ án hành chính. Hi vọng vụ án sẽ khép lại tại đây, bảo đảm quyền và lợi ích cho công dân là người cao tuổi.