Tập trung giải quyết những thách thức về công tác dân số

Tuy nhiên, công tác dân số nước ta cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức cần giải quyết như: Mức sinh khác biệt giữa các vùng, miền, tỉnh, thành phố; tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh của Việt Nam còn ở mức cao, nghiêm trọng; chất lượng nguồn nhân lực, chất lượng dân số còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, Việt Nam đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số với tỉ trọng và số lượng NCT ngày càng tăng. Tốc độ già hóa dân số ở Việt Nam thuộc hàng nhanh nhất trên thế giới.

Để giải quyết những khó khăn này, Nghị quyết số 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới nhấn mạnh, tiếp tục chuyển trọng tâm công tác dân số từ Kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và Phát triển. Công tác dân số phải chú trọng toàn diện các mặt quy mô, cơ cấu, phân bố, đặc biệt là chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ hữu cơ với các yếu tố kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo đảm phát triển nhanh, bền vững.

Về vấn đề mức sinh, Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030 nêu rõ: Duy trì vững chắc mức sinh thay thế, giảm chênh lệch mức sinh giữa các vùng, đối tượng; bảo vệ và phát triển dân số các dân tộc thiểu số có dưới 10.000 người, đặc biệt là những dân tộc thiểu số rất ít người có nguy cơ suy giảm giống nòi. Trong bối cảnh mức sinh không đồng đều giữa các vùng trên cả nước, Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số Nguyễn Doãn Tú cho biết, Tổng cục Dân số cơ bản hoàn thiện Đề án điều chỉnh mức sinh giữa các vùng. Đề án sẽ tập trung vào việc khuyến sinh ở vùng có mức sinh thấp; tiếp tục vận động giảm sinh ở nơi có mức sinh cao và thực hiện duy trì mức sinh ở những địa phương đã đạt mức sinh thay thế với đối tượng, quá trình thực hiện cụ thể. Tuy nhiên, hiện quy mô dân số nước ta còn lớn, nên cần có sự điều chỉnh, hướng dẫn để tránh tình trạng người dân hiểu lầm và gây ra phản ứng ngược khiến mức sinh tăng trở lại, nhất là ở những vùng đang có mức sinh cao.

Về vấn đề già hóa dân số, Chiến lược cũng đề ra mục tiêu thích ứng, đẩy mạnh chăm sóc sức khỏe NCT: Ít nhất 50% số xã, phường đạt tiêu chí môi trường thân thiện với NCT; khoảng 70% NCT trực tiếp sản xuất, kinh doanh tăng thu nhập. 100% NCT có thẻ bảo hiểm y tế, được quản lí sức khỏe, khám, chữa bệnh, chăm sóc tại gia đình, cộng đồng, cơ sở chăm sóc tập trung…

Trên thực tế, Việt Nam đang tích cực chuẩn bị để thích ứng với quá trình già hóa dân số với các hành động cụ thể như: Tăng tuổi nghỉ hưu; khuyến khích các doanh nghiệp, công ty tạo điều kiện tuyển dụng NCT nghỉ hưu tiếp tục làm việc để tận dụng kinh nghiệm và trí tuệ; tăng cường các mô hình chăm sóc sức khỏe NCT dựa vào cộng đồng; đẩy mạnh hệ thống y tế chăm sóc NCT…