Tỉnh Bình Phước: Liệu có uẩn khúc trong việc từ chối cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất?

Con ông Hồ Trọng Biên trên Khu đất đề nghị cấp sổ đỏ

Qúa tam ba bận

Ông Hồ Trọng Biên trình bày: Năm 1988, gia đình ông khai khoang phần đất diện tích khoảng 5.000m2, tại khu phố Phú Mỹ, phường Tân Phú, TP Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước. Lúc đầu, gia đình ông trồng cây ngắn ngày, đến năm 1990 trồng điều, tràm và quản lý sử dụng ổn định đến nay. Năm 2017, ông Biên làm đơn xin cấp sổ đỏ diện tích nêu trên nhưng chưa được giải quyết. Vì vậy, ngày 9/10/2017 ông Biên gửi đơn và được Tỉnh ủy chuyển đơn của ông đến UBND tỉnh giải quyết theo thẩm quyền. Đến ngày 15/7/2020, UBND tỉnh Bình Phước có quyết định 1590/QĐ-UBND lập đoàn Thanh tra (Đoàn 1590 - PV) về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất của gia đình ông Biên. Đoàn 1590, gồm: Thanh tra tỉnh, Sở TN&MT, Ban Quản lý khu kinh tế (KKT), UBND TP Đồng Xoài.

Báo cáo số 40/BC-ĐTTr ngày 23/10/2020, về kết quả thanh tra việc quản lý sử dụng đất của ông Hồ Trọng Biên, cho thấy: Nguồn gốc thửa đất ông Biên đề nghị cấp sổ đỏ là đất trồng cao su từ thời Pháp thuộc. Những năm 1988, do Công ty cao su buông lỏng công tác quản lý nên một số hộ dân đến khai hoang, dựng nhà sinh sống và sử dụng, trong đó có hộ ông Hồ Trọng Biên, hộ ông Huỳnh Ngọc Chẩm. Ngày 23/12/1995, UND tỉnh Sông Bé cấp sổ đỏ cho Công ty Cao su Đồng Phú, với diện tích 9.160,25 ha, thuộc thửa số 228-CN, tờ bản đồ địa chính Nông trường Thuận Phú. Sau khi tỉnh Sông Bé chia tách thành tỉnh Bình Dương và tỉnh Bình Phước, ngày 2/11/2004, UBND tỉnh Bình Phước có Quyết định 2772/QĐ-UB, thu hồi đất của Công ty Cao su Đồng Phú giao cho Ban Quản lý khu kinh tế. Việc giao nhận chỉ diễn ra trên bản đồ, không thực hiện giao nhận về diện tích, ranh mốc, vị trí cụ thể ngoài thực địa. Năm 2007, UBND tỉnh có Quyết định 148/QĐ-UBND thu hồi đất của Ban Quản lý khu kinh tế giao cho Trường Cao đẳng nghiệp vụ Cao su (NVCS) xây dựng Trung tâm sát hạch lái xe. Năm 2009, việc giao nhận đất ngoài thực địa giữa Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh với Trường Cao đẳng NVCS hoàn toàn không có diện tích 5.000m2 đất ông Biên đang sử dụng và Trường Cao đẳng NVCS đã xây dựng hàng rào đúng vị trí được bàn giao. Đoàn 1590 cũng làm việc với UBND phường Tân Phú, với nhiều người dân cũng như trường hợp ông Biên và Phòng TN&MT TP Đồng Xoài, thể hiện khu đất 5.000m2 hộ ông Biên quản lý, sử dụng được quy hoạch khu dân cư.

Căn cứ điểm C, Khoản 2 Điều 22 Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ: “Việc xử lý cấp sổ đỏ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất có vi phạm pháp luật đất đai trước ngày 1/7/2014”, thì “Trường hợp lấn, chiếm đất và nay đang sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp hoặc làm nhà ở và không thuộc quy hoạch bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, xây dựng công trình hạ tầng giao thông thì người đang sử dụng đất được xem xét cấp sổ đỏ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất”, Đoàn 1590 kiến nghị UBND tỉnh Bình Phước giao UBND TP Đồng Xoài, xem xét cấp sổ đỏ cho hộ ông Hồ Trọng Biên. Tuy nhiên, ngày 31/12/2020, UBND tỉnh Bình Phước lại ban hành Thông báo 742/TB-UBND, chỉ đạo Đoàn 1590 xác minh lần 2. Ngày 13/1/2021, Đoàn 1590 có báo cáo 41/BC-ĐTTr để bổ sung kết quả thanh tra và giữ nguyên quan điểm nên cấp sổ đỏ cho gia đình ông Biên.

Thông báo số 456/TB-UBND của UBND tỉnh Bình Phước

Văn bản số 1261/TCQLĐĐ- CĐKĐĐ của Tổng cục Quản lý đất đai- Bộ TN&MT

Nhất bên trọng, nhất bên khinh?

Theo tìm hiểu của chúng tôi, ngày 15/3/2021, UBND tỉnh Bình Phước tiếp tục có Công văn 836/UBND-TD gửi Bộ TN&MT để xin ý kiến đối về việc cấp sổ đỏ cho hộ ông Hồ Trọng Biên. Đến ngày 21/6/2021, Tổng cục Quản lý đất đai thuộc Bộ TN&MT, đã có Công văn 1261/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ để hướng dẫn UBND tỉnh Bình Phước. Theo đó, nếu khu đất do hộ ông Biên sử dụng không thuộc diện tích đất do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao cho Công ty Cao su Đồng Phú quản lý, sử dụng nhưng bị khoanh vào ranh giới của Công ty Cao su Đồng Phú thì xem xét cấp sổ đỏ cho ông Biên theo quy định tại Điều 101 Luật Đất đai, Điều 20 Nghị định 43/2014/NĐ-CP. Trường hợp “có cơ sở khẳng định diện tích đất ông Biên đang sử dụng có nguồn gốc lấn, chiếm đất của Công ty Cao su Đồng Phú nhưng năm 2004, đất ông Biên không nằm trong diện tích đất mà các đơn vị đã bàn giao thực địa, thì xem xét giải quyết cấp sổ đỏ theo quy định tại Điều 22 Nghị định 43/2014/NĐ-CP” (Công văn 1261).

Những tưởng gia đình ông Biên sẽ được cấp sổ đỏ sau 2 báo cáo của Đoàn 1590 và công văn của Tổng cục Quản lý đất đai nhưng đến ngày 25/6/2021, UBND tỉnh Bình Phước lại tiếp tục chỉ đạo Đoàn 1590 xác minh lần thứ 3 đối với khu đất nêu trên. Ngày 4/8/2021, Đoàn 1590 tiếp tục có Báo cáo số: 124/BC-TTr báo cáo UBND tỉnh, một số nội dung: “Năm 2007 khi thu hồi đất của Ban Quản lý khu kinh tế giao cho Trường Cao đẳng NVCS, các bên mới tiến hành bàn giao ngoài thực địa và khi bàn giao không có thửa đất ông Biên đang kiến nghị cấp sổ đỏ”. Đồng thời từ trước đến nay Công ty Cao su Đồng Phú và Ban Quản lý khu kinh tế cũng không có văn bản nào xử lý việc ông Biên lấn chiếm và ông Biên sử dụng ổn định từ đó đến nay.

Từ phân tích nên trên, Đoàn 1590 tiếp tục kiến nghị UBND tỉnh giao UBND TP Đồng Xoài cấp sổ đỏ cho hộ ông Biên. Thế nhưng, đến ngày 21/9/2021, UBND tỉnh Bình Phước ban hành Thông báo số: 456/TB-UBND với nội dung: “Không chấp nhận cấp sổ đỏ cho hộ ông Hồ Trọng Biên; giao UBND TP Đồng Xoài căn cứ điểm b, Khoản 2 Điều 22 Nghị định 43/2014/NĐ-CP thu hồi làm công trình công cộng, đền bù theo quy định pháp luật”. Ngày 8/10/2021, Chủ tịch UBND tỉnh có công văn 3432/UBND-TD trả lời đơn kiến nghị của ông Biên: “Không cấp sổ đỏ cho hộ ông Biên; giao UBND TP Đồng Xoài thu hồi để làm công trình cộng cộng…”. Do đó, ông Hồ Trọng Biên làm đơn khiếu nại công văn 3432, bởi vì trước đó vào ngày 6/7/2020 UBND tỉnh Bình Phước đã ban hành quyết định 1501/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2025, trong đó khu đất hộ ông Biên đang quản lý, sử dụng là khu dân cư, không nằm trong quy hoạch xây dựng công trình công cộng. Hiện nay chưa có quyết định quy hoạch chi tiết cụ thể của bất kỳ dự án phúc lợi công cộng nào tại khu đất này. Chưa kể, kế bên đất ông Biên, vào năm 1995 có ông Huỳnh Ngọc Chẩm cùng 20 hộ dân khác cũng lấn chiếm, nằm trong thửa đất số 228 như khu đất của ông Biên, đã được cấp sổ đỏ theo báo cáo của Đoàn 1590, trong khi diện tích đất của ông Biên không hiểu vì sao bị giải quyết kiểu ngược lại?

Trao đổi với phóng viên, ông Hồ Trọng Biên nói: “Mong muốn được cấp sổ đỏ, khi nào Nhà nước thu hồi làm dự án, thì giải quyết theo quy định pháp luật về đất đai. Việc UBND tỉnh Bình Phước từ chối cấp sổ đỏ đối với gia đình tôi gây nhiều thắc mắc trong dư luận”.