Nhiều lắng đọng về phiên chất vấn, tranh luận tại kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV

Sau 2 ngày rưỡi làm việc nghiêm túc và trách nhiệm, với tinh thần tiếp tục đổi mới, Quốc hội đã hoàn thành phiên chất vấn và trả lời chất vấn về việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội, về giám sát chuyên đề và chất vấn trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV và một số nghị quyết trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII, tổng cộng đã có 122 lượt đại biểu Quốc hội chất vấn, có 6 đại biểu chất vấn 2 lần, 41 lượt đại biểu tranh luận.

Kỳ họp thứ 10, Quốc hội Khóa XIV

Các thành viên Chính phủ, trong đó có 3 Thủ tướng Chính phủ và 15 Bộ trưởng, Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng Viện KSND Tối cao đã trực tiếp trả lời chất vấn về các vấn đề thuộc trách nhiệm quản lý, điều hành của mình. Thủ tướng Chính phủ vừa báo cáo, làm rõ thêm những nội dung thuộc trách nhiệm của Chính phủ và trả lời chất vấn các đại biểu.

Tại phiên họp này, Chủ tịch Quốc hội cũng đã trả lời chất vấn trực tiếp Đại biểu Quốc hội. Các câu hỏi cơ bản đã được các thành viên Chính phủ, các vị trưởng ngành trả lời, còn một số câu hỏi chưa được trả lời hoặc được phép trả lời bằng văn bản, đề nghị Thủ tướng Chính phủ, các thành viên Chính phủ, Chánh án TAND Tối cao, Viện trưởng Viện KSND Tối cao sớm trả lời và gửi văn bản đến đại biểu Quốc hội chất vấn cũng như gửi cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội để thông tin tới các đại biểu.

Tuy nhiên, cũng có những vấn đề trả lời chưa đáp ứng được yêu cầu của đại biểu, chưa làm rõ được trách nhiệm nên còn có ý kiến tranh luận, trao đổi lại. Đặc biệt là các câu hỏi chất vấn, tranh luận đối với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường diễn ra rất sôi động, để lại nhiều lắng đọng trong lòng cử tri cả nước.

Đặt câu hỏi chất với Bộ trưởng Trần Hồng Hà, đại biểu Ksor Phước Hà (Ksor H’Bơ Khăp) - Gia Lai đã thẳng thắn đi vào vấn đề thực tế về tình hình mưa lũ, gây sạt lở vừa qua ở miền Trung mà theo Bộ trưởng là do trời mưa, địa chất bị đứt gãy. Vậy Bộ trưởng cho biết thời gian tới Bộ trưởng vẫn tiếp tục ủng hộ việc xây dựng phát triển thủy điện nhỏ đúng không? Và theo Bộ trưởng, ông trời - mẹ thiên nhiên và rừng có quan hệ gì đối với thực trạng bảo vệ môi trường hiện nay ở Việt Nam. Với tư cách chuyên gia, đơn vị tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng thấy mình có trách nhiệm như thế nào với thực trạng đó?

Nữ Trung tá công an 38 tuổi Ksor Phước Hà có những câu hỏi chất vấn, tranh luận thẳng thắn và thực tế đối với Bộ trưởng Bộ TN&MT, Bộ trưởng Bộ Công thương tại kỳ họp thứ 10, QH khóa XIV

Tiếp đến, nữ Trung tá công an này còn đặt câu hỏi với Thủ tướng về thực trạng: “Tây Nguyên không thể trở thành sa mạc mà phải phủ rừng xanh bạt ngàn, phải xem xét vấn đề phát triển thủy điện nhỏ để hạn chế phá rừng”. Việc phát triển phá rừng đúng quy trình thông qua các dự án thì phải chỉ mặt, điểm tên cá nhân, tổ chức nào hay cứ bảo do Quốc hội bấm nút là được? Và Thủ tướng có ủng hộ văn hóa từ chức không? Công tác cán bộ của ta nên đưa văn hóa này vào chưa?

Sau khi không nhận được câu trả lời thỏa đáng, đại biểu Ksor Phước Hà tiếp tục tranh luận, phân tích, chỉ dẫn những vấn đề mà Bộ trưởng Trần Hồng Hà còn trả lời chưa đúng trọng tâm, khiến nghị trường dậy sóng:

Trước hết, tôi rất cảm ơn vì Bộ trưởng đã khẳng định tại nghị trường này rằng cây rừng tự nhiên là vấn đề cốt lõi của mọi vấn đề trong vấn đề bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, một là tôi rất chăm chú lắng nghe và cố gắng thấu hiểu nhưng Bộ trưởng có nghe nhưng không hiểu tôi hỏi gì? Câu hỏi của tôi Bộ trưởng chưa trả lời. Tôi hỏi về việc Bộ trưởng có ủng hộ tiếp tục việc xây dựng và phát triển thủy điện nhỏ nữa hay không? Bộ trưởng chưa trả lời, câu hỏi có hoặc không chứ không có nhưng.

Thứ hai, theo Bộ trưởng ông trời, mẹ thiên nhiên và rừng có mối quan hệ gì đó với thực trạng bảo vệ môi trường hiện nay. Nó liên quan đến việc sạt lở vừa qua của miền Trung. Không tự nhiên mà trời mưa được và không tự nhiên mà địa chất đứt gãy. Bộ trưởng có nói trong nghị trường này rằng dân ở đó sống cả trăm năm nay và họ trồng rừng cây sản xuất. Đấy chính là lý do của vụ sạt lở. Tức là cây rừng tự nhiên đã mất đi rất lâu rồi, không có sự cải tạo đất nên gây ra địa chấn về môi trường. Trách nhiệm của Bộ trong việc đánh giá tác động môi trường đối với những dự án, công trình này rõ ràng là có sự sai sót cho nên mới gây nên hậu quả như ngày hôm nay.

Thứ ba, với tư cách chuyên gia, đơn vị tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ thì Bộ trưởng đã thấy trách nhiệm như thế nào với thực trạng bảo vệ môi trường hiện nay của Việt Nam? Bộ trưởng cũng chưa trả lời rõ ràng. Bộ trưởng chỉ tập trung vào việc rừng, vì ở đây tất cả mọi người nhìn thấy tên tôi đã nghĩ tới rừng, nhưng thực tế không phải như thế - đại biểu Ksor Phước Hà phân tích và nhấn mạnh tranh luận với Bộ trưởng Trần Hồng Hà.

Là địa phương không có biển, thế nhưng đại biểu Phan Văn Hòa (Đồng Tháp) vẫn thể hiện vai trò, trách nhiệm của mình trước những vấn đề bức xúc xảy ra trên khắp cả nước khi đặt câu hỏi với Bộ trưởng Trần Hồng Hà về tình trạng nhiều cá nhân và tổ chức chiếm dụng các bãi biển đẹp để sử dụng bất hợp pháp và sang nhượng bất hợp pháp. Qua đó mong muốn Bộ trưởng có lời hứa sẽ cùng với chính quyền địa phương kiểm tra, thanh tra xem lại vấn đề như thế nào, ra làm sao để trả lời cho bà con cử tri?

Đại biểu Phan Văn Hòa mang những bức xúc của cử tri trước tình trạng chiếm hành lang bờ biển thời gian dài tại nhiều địa phương trên trên cả nước, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết triệt để chất vấn Bộ trưởng Trần Hồng Hà

Hay đến lần thứ ba chất vấn Bộ trưởng Trần Hồng Hà về tình trạng ô nhiễm môi trường từ dòng sông Đáy, sông Nhuệ mà vẫn chưa có cách khắc phục hiệu quả đã cho thấy sự kiên định, tinh thần trách nhiệm cao của đại biểu Trần Tất Thế (Hà Nam) trước nổi thống khổ mà hàng triệu người dân sống ven khu vực hai con sông này gây ra, thực sự tạo được tín nhiệm, niềm tin từng của từng lá phiếu mà cử tri đã bầu cho mình.

Với tính chất, phạm vi, nội dung phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhận xét và coi đây như là bước đầu tổng kết, đánh giá cuối nhiệm kỳ đối với hoạt động giám sát của Quốc hội. Việc chất vấn và trả lời chất vấn tại phiên họp thể hiện tinh thần trách nhiệm của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các vị đại biểu Quốc hội trong việc theo dõi, giám sát đến cùng những nội dung được cử tri và Nhân dân quan tâm, mà đã được Quốc hội giám sát ra nghị quyết yêu cầu thực hiện.

Các đại biểu Quốc hội đã thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, nghiên cứu kỹ các báo cáo, đặt câu hỏi ngắn gọn, rõ ràng và đi thẳng vào nội dung chất vấn. Các thành viên Chính phủ, các vị trưởng ngành cơ bản đã trả lời rõ, thẳng thắn về kết quả đạt được; về những hạn chế, yếu kém, chỉ rõ nguyên nhân, nhận trách nhiệm và có giải pháp cụ thể để khắc phục trong tương lai – Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân kết lời phiên chất vấn và trả lời chất vấn trước đồng bào và cử tri cả nước.