"Vụ án hoa sữa"
Cùng suy ngẫm
02/11/2022 10:20
Đó là người ta nói vui và "kết tội" cố nhạc sĩ Hồng Đăng là người "nhân giống" hoa sữa.
+
aa
-
Chuyện là năm 1978, đạo diễn Đức Hoàn đặt hàng 1 bài hát cho phim “Hà Nội mùa chim làm tổ”. Có người bạn "xui" nhạc sĩ viết về hoa sữa và thế là: “Hoa sữa vẫn ngọt ngào đầu phố đêm đêm, có lẽ nào anh lại quên em…”. Nào ngờ ca khúc trở thành một trong những bài hát hay về Hà Nội, dù không có ca từ nào nhắc đến Hà Nội. Chính Hồng Đăng thú nhận, khi viết ca khúc, ông chưa hề nhìn thấy hay ngửi hương hoa sữa. Thế mới tài!
 |
| Hoa sữa vẫn ngọt ngào đầu phố đêm đêm, có lẽ nào anh lại quên em… |
Thực ra, hoa sữa (Alstonia Laris) dân ta còn gọi là hoa mò cua, có nguồn gốc Đông, Đông Nam châu Á, người Pháp mang về Hà Nội trồng từ rất sớm. Dân Hà Nội lúc đó thưa thớt và người Pháp cũng chỉ trồng điểm xuyết loáng thoáng nên chả ai thấy nhức đầu vì mùi hoa đó. Hồi trẻ, tôi còn chép vào sổ tay bài thơ của Hải Như viết 1970: "Thành phố ngủ riêng hoa sữa thức/ Như tình yêu hoa sữa thơm nồng/ Xin đừng hỏi vì sao hoa sữa ngát/ Tuổi tròn trăng sao má em hồng....". Sau này còn nhiều tác phẩm của Hoàng Hiệp, Trịnh Công Sơn hay Phú Quang nhắc tới hoa sữa. Tại sao họ vẫn "vô can"?
Đầu tiên phải công nhận bài hát của nhạc sĩ Hồng Đăng quá hay, sau đó cũng có thể vô tình hoặc hữu ý mà Hà Nội trồng "vô tội vạ". Loài cây này lại có sức sống mãnh liệt nên hoa sữa ngày càng nhiều, đến nỗi người ta gọi Hà Nội là "thành phố hoa sữa", dần dần tỉnh thành nào cũng trồng. Tôi lên Hà Giang thấy "hoa sữa thơm mùi thơm chờ đợi", ra Phú Quốc cũng thấy "hoa sữa ngát căng đôi lồng ngực". Có lẽ là tâm lí đua đòi, rập khuôn máy móc của một số người (như việc chăng đèn, kết hoa, dựng cổng chào hay tượng đài những năm qua vậy).
Trở lại nỗi khổ vì "đêm anh ngủ riêng hoa sữa thức", nếu nói dị ứng mùi hương là hơi oan. Hoa sữa và một số cây khác thụ phấn nhờ gió, tức là phấn hoa của chúng cứ thả ra không khí, để "gió cuốn đi" may mắn gặp nhụy hoa, chúng thụ phấn và kết trái. Một số người mẫn cảm sẽ dị ứng với phấn hoa sữa chứ không phải tại mùi hương.
Trong thiên nhiên còn có rất nhiều loại phấn hoa gây dị ứng như hoa li, hoa xoan, hoa anh đào... chứ không chỉ có hoa sữa. Phấn hoa tuy bé nhưng thành phần rất phức tạp, trong đó có protein, các protein này đóng vai trò dị nguyên, khi ta tiếp xúc qua da, qua hệ hô hấp hay tiêu hóa, cơ thể sinh ra các kháng thể chống lại các dị nguyên, đó là hiện tượng dị ứng. Dị ứng hoa sữa thường rất nhẹ, như ngứa, chảy nước mắt, hắt hơi xổ mũi, ho hoặc khó thở. Thông thường sẽ tự khỏi, ít khi phải điều trị, trừ trường hợp quá mẫn.
Tôi cũng từng khổ vì phấn hoa sữa, bây giờ ở các thành phố, với mật độ dày đặc, lại nở cuối Thu, khi sương xuống, chúng quyện vào nhau, mùi hương càng "nồng nàn". Mùi phấn hoa làm khổ dân thì chặt bỏ, còn di dời đi đâu mà dền dứ mấy năm nay?
Tối nay tôi đi qua gốc cây hoa sữa, chợt nhớ đến "nỗi oan" của nhạc sĩ Hồng Đăng, nhớ những tác phẩm có nhắc đến hoa sữa, xin viết đôi dòng để cùng suy ngẫm.
Tin tức bạn quan tâm
Ai rồi cũng già
Có một điều rất công bằng trong cuộc đời mà không ai có thể đi ngược lại: thời gian. Nó lặng lẽ trôi qua, không chờ ai, không ưu ái ai và cũng không bỏ quên ai.
“Xóm chạy thận” giữa biển lửa mùa hè
“Xóm chạy thận” nằm ở số nhà 32 và rải rác sâu trong con ngõ nhỏ trên đường Lê Ninh, phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An những ngày này như bị đặt giữa một “biển lửa” đúng nghĩa. Nắng nóng kéo dài, có thời điểm chạm ngưỡng 40 độ C, khiến cả khu trọ nhỏ bé trở nên hầm hập, ngột ngạt như không còn lối thở. Trong khu vực chỉ có khoảng 3–4 dãy nhà trọ giá rẻ, gần 80 bệnh nhân suy thận – phần lớn là những người già ngoài 60, 70 tuổi – đang tá túc, nương nhờ nhau để duy trì sự sống từng ngày.
Sự bao dung làm tuổi già đẹp hơn
Người ta thường nói, tuổi trẻ cần nhiệt huyết, còn tuổi già cần sự bình yên. Nhưng bình yên không tự nhiên mà có. Sau bao va đập của cuộc đời, sau những được - mất, hơn - thua, con người chỉ thực sự thanh thản khi học được cách bao dung.
Ở cùng con cháu nhưng vẫn cô đơn
Người ta thường nói: “Tuổi già có con cháu quây quần là phúc lớn”. Quả thật, nhìn cảnh ông bà sống cùng con cháu trong ngôi nhà đông vui, sáng nghe tiếng trẻ ríu rít, chiều thấy con cái đi về, ai cũng nghĩ đó là cuộc sống đủ đầy, viên mãn. Nhưng phía sau cánh cửa của không ít gia đình lại là những nỗi niềm khó gọi thành tên: Sống giữa đông người mà vẫn cô đơn, ở cạnh con cháu nhưng lòng cứ thấy lạc lõng.
Cuộc gọi về nhà
Nhịp sống hiện đại khiến con người luôn phải sống vội vàng, gấp gáp. Chúng ta quen với những cuộc trò chuyện vội, những dòng tin nhắn ngắn, những lần chạm khẽ rồi trôi qua giữa vô vàn bộn bề. Ngày qua ngày, mọi thứ diễn ra nhanh đến mức cảm xúc của ta dường như cũng bị nén lại. Thế nhưng, ở một góc rất lặng của sự tất bật ấy, luôn tồn tại một số điện thoại mà chỉ cần bấm gọi, cũng đủ làm ta ấm cả một ngày dài. Đó là cuộc gọi về nhà.
Hạnh phúc lớn nhất
Sang nhà ông bạn hưu hàng xóm, tôi thấy cuốn sách khổ nhỏ bằng lòng bàn tay, bìa in dòng chữ “Tích đức”. Xem lướt qua, tôi nhận ra, đó là cuốn sách ông tự làm, hơn 10 trang chứa gần 100 câu thành ngữ và ca dao được chọn trong kho tàng văn hóa dân gian.
Miếng trầu đầu câu chuyện
Bạn tôi là một ca sĩ. Mẹ của bạn đã ở tuổi 90, có đôi hàm răng đen nguyên vẹn được nhuộm từ thời trăng tròn.
Lo sợ của tuổi già
Càng về già con người càng thích cuộc sống đơn giản, không suy nghĩ nhiều, không suy diễn quá phức tạp, càng không ham muốn về tiền tài danh vọng, chỉ mong sao phần đời còn lại có sức khỏe, sống thanh thản và an yên.
